قرض الحسنه(پس‌انداز و جاری)
…و اگر ما پول خود را در بانک پس‌انداز کنیم مخلوط با آن پول‌ها خواهد شد لذا آیا می‌توان پول را دست چنین بانک‌هایی سپرد و نیز جوایزی که بانک‌ها پرداخت می‌کنند چه حکمی دارد و… که در این بخش به پاسخ اینها می‌پردازیم.
یکی از شیوه‌های دیگری که بانک‌ها در بخش تجهیز منابع از آن بهره برده و به جمع‌آوری منابع می‌پردازند، پس‌انداز قرض‌الحسنه و حساب‌های جاری است. ماهیت این حساب‌ها بر طبق عقد قرض بوده و بانک‌ها هیچ سودی به این نوع حساب‌ها پرداخت نمی‌کنند؛ منتها برخی شبهات برای بعضی از مردم در این زمینه به وجود می‌آید؛ از جمله اینکه با توجه به اینکه برخی معاملات بانک‌ها باطل است و طبیعتا داخل بانک پول‌های حرامی وجود دارد و اگر ما پول خود را در بانک پس‌انداز کنیم مخلوط با آن پول‌ها خواهد شد لذا آیا می‌توان پول را دست چنین بانک‌هایی سپرد و نیز جوایزی که بانک‌ها پرداخت می‌کنند چه حکمی دارد و… که در این بخش به پاسخ اینها می‌پردازیم
شما با انتخاب نام هر کدام از مراجع عظام تقلید می‌توانید فتاوای ایشان را ملاحظه نمایید.
فتوای حضرت امام خمینی(رضوان الله تعالی علیه)
امانات و وديعه‌هايي كه اشخاص به بانك‌ها مى‌دهند (و آن را سپرده بانكى مى‌گويند) اگر عنوان قرض و تمليك با ضمانت را داشته باشد اشكالى ندارد و براى بانك جايز است در آن تصرف كند
فتوای حضرت امام خامنه‌ای(مد ظله العالی)
سوال: با توجه به اینکه شنیده‌ایم برخی از معاملاتی که در بانک‌ها انجام می‌گیرد صوری بوده و اشکال شرعی دارد، قرض دادن به بانک(افتتاح حساب قرض‌الحسنه) چه حکمی دارد؟ و اساساً ثوابی که در روایات برای قرض دادن آمده شامل کسی که در بانک حساب قرض‌الحسنه باز می‌کند نیز می‌شود؟
جواب: اشکالی ندارد
فتوای آیت الله موسوی اردبیلی(رحمة الله علیه)
سوال: با توجه به اینکه شنیده‌ایم برخی از معاملاتی که در بانک‌ها انجام می‌گیرد صوری بوده و اشکال شرعی دارد، قرض دادن به بانک(افتتاح حساب قرض‌الحسنه) چه حکمی دارد؟ و اساساً ثوابی که در روایات برای قرض دادن آمده شامل کسی که در بانک حساب قرض‌الحسنه باز می‌کند نیز می‌شود؟
جواب: روایات مربوط به ثواب دادن قرض الحسنه است، هرچند که از طریق واسطه قرض الحسنه بدهد ولی ثابت نیست که افتتاح حساب ثواب مذکور را داشته باشد، هرچند کار خوبی است
فتوای آیت الله روحانی(دامت برکاته)
در حال آماده سازی می باشد
فتوای آیت الله جوادی آملی(دامت برکاته)
در حال آماده سازی می باشد
فتوای آیت الله طباطبایی حکیم(دامت برکاته)
سوال: با توجه به اینکه شنیده‌ایم برخی از معاملاتی که در بانک‌ها انجام می‌گیرد صوری بوده و اشکال شرعی دارد، قرض دادن به بانک(افتتاح حساب قرض‌الحسنه) چه حکمی دارد؟ و اساساً ثوابی که در روایات برای قرض دادن آمده شامل کسی که در بانک حساب قرض‌الحسنه باز می‌کند نیز می‌شود؟
جواب: قرض دادن به بانک بدون شرط سود مانعی ندارد و اگر با قصد قربت باشد انشاءالله ثواب آن نیز بار خواهد شد
فتوای آیت الله سبحانی(دامت برکاته)
در حال آماده سازی می باشد
فتوای آیت الله سیستانی(دامت برکاته)
1- سپرده‌گذاري در بانک‌هاي خصوصي به معناي قرض دادن به آنها ـ با شرط نکردن سود، جايز است. به اين معنا که قرض دادن را متوقف بر ملزم داشتن بانک به پرداخت سود نکند. نه آنکه خود شخص، در درون خود بناي مطالبه سود در صورتي که بانک آن را نپرداخت نداشته باشد؛ زيرا که بناي بر مطالبه چيزي با شرط نکردن قابل جمع است. همچنان که بناي مطالبه نکردن با شرط کردن قابل جمع است و شخص مي‌تواند چيزي را شرط نکند و خواستار آن گردد و يا شرط کند اما آن را مطالبه نکند.
2ـ سپرده‌گذاري در بانک‌هاي دولتي ـ به معناي قرض دادن به آنها ـ با شرط گرفتن سود، جايز نيست و آن سود ربا است. بلکه دادن مال به اين بانک‌ها هرچند بدون دريافت سود باشد، شرعاً به منزله اتلاف مال است؛ زيرا آنچه را بعداً از بانک باز پس مي‌گيرند، مال بانک نيست، بلکه از اموال مجهول المالک است. بنابراين سپردن درآمدها و فايده‌هايي که شخص در طول سال به دست مي‌آورد، در بانک‌هاي دولتي، بدون پرداخت خمس آن، مشکل است؛ زيرا او اجازه صرف اين اموال را براي مؤونه خود دارد و به اتلاف آن مجاز نيست و اگر آن را اتلاف کند، ضامن خمس براي صاحبان آن مي‌شود.
فتوای آیت الله حسینی شاهرودی(دامت برکاته)
سوال: با توجه به اینکه شنیده‌ایم برخی از معاملاتی که در بانک‌ها انجام می‌گیرد صوری بوده و اشکال شرعی دارد، قرض دادن به بانک(افتتاح حساب قرض‌الحسنه) چه حکمی دارد؟ و اساساً ثوابی که در روایات برای قرض دادن آمده شامل کسی که در بانک حساب قرض‌الحسنه باز می‌کند نیز می‌شود؟
جواب: افتتاح حساب یاد شده جائز است و ثواب شامل می شود
فتوای آیت الله شبیری زنجانی(دامت برکاته)
سوال: با توجه به اینکه شنیده‌ایم برخی از معاملاتی که در بانک‌ها انجام می‌گیرد صوری بوده و اشکال شرعی دارد، قرض دادن به بانک(افتتاح حساب قرض‌الحسنه) چه حکمی دارد؟ و اساساً ثوابی که در روایات برای قرض دادن آمده شامل کسی که در بانک حساب قرض‌الحسنه باز می‌کند نیز می‌شود؟
جواب: قرض دادن جایز است
فتوای آیت الله صافی گلپایگانی(دامت برکاته)
سوال1: سپردن پول در صندوق‌هاى قرض‌الحسنه به قصد دريافت جوايز غير معين چه حكمى دارد؟
جواب: اگر سپردن پول به بانك قرض‌الحسنه به شرط شركت دادن قرض‌دهنده در قرعه‌كشى جوايز نباشد و خود بانك براى تشويق قرض‌دهندگان جوايزى معين كند، و قرض‌دهنده پول را به قصد قرض‌الحسنه بلاشرط بدهد، اشكال ندارد هر چند قرض‌دهنده از برنامه جوايز بانك مطلع باشد.
سوال2: پول را جهت حفظ و نگهدارى در بانك به حساب مى‌گذاريم، پس از مدتى بانك مقدارى سود به صاحب حساب مى‌پردازد، آيا اشكالى دارد؟ در صورت اشكال اگر چنين پولى را دريافت نموده‌ايم بايد چه كرد؟
جواب: چنانچه پول را فقط جهت نگهدارى در بانك بگذاريد و منظور شما گرفتن سود نباشد، به طوري كه اگر بانك سود را ندهد مطالبه نمى‌كنيد، اشكال ندارد
فتوای آیت الله علوی گرگانی(دامت برکاته)
با توجه به اینکه شنیده‌ایم برخی از معاملاتی که در بانک‌ها انجام می‌گیرد صوری بوده و اشکال شرعی دارد، قرض دادن به بانک(افتتاح حساب قرض‌الحسنه) چه حکمی دارد؟ و اساساً ثوابی که در روایات برای قرض دادن آمده شامل کسی که در بانک حساب قرض‌الحسنه باز می‌کند نیز می‌شود؟ خداوند طول عمر با عزت عنایت فرماید
جواب: در صورتی که بانک‌ها هم آن را به مردم قرض دهند و صرفاً یک کارمزد مختصر بگیرند ثواب قرض دادن را می‌برید و اما اگر بدانید بانک آن را در کارهای سودآور و یا قرض‌های با بهره به کار می‌برد قرض دادن به بانک ثواب ندارد
فتوای آیت الله محقق کابلی(دامت برکاته)
سوال: با توجه به اینکه شنیده‌ایم برخی از معاملاتی که در بانک‌ها انجام می‌گیرد صوری بوده و اشکال شرعی دارد، قرض دادن به بانک(افتتاح حساب قرض‌الحسنه) چه حکمی دارد؟ و اساساً ثوابی که در روایات برای قرض دادن آمده شامل کسی که در بانک حساب قرض‌الحسنه باز می‌کند نیز می‌شود؟
جواب: اگر بخواهید ثواب گیرتان بیاید باید به فقیر مستحق قرض الحسنه بدهید.
فتوای آیت الله گرامی(دامت برکاته)
در حال آماده سازی می باشد
فتوای آیت الله مظاهری(دامت برکاته)
سوال: با توجه به اینکه شنیده‌ایم برخی از معاملاتی که در بانک‌ها انجام می‌گیرد صوری بوده و اشکال شرعی دارد، قرض دادن به بانک(افتتاح حساب قرض‌الحسنه) چه حکمی دارد؟ و اساساً ثوابی که در روایات برای قرض دادن آمده شامل کسی که در بانک حساب قرض‌الحسنه باز می‌کند نیز می‌شود؟ خداوند طول عمر با عزت عنایت فرماید
جواب: اگر صوری است، جایز نیست و اگر جدی است، قرض‌الحسنه به اشخاص بهتر است.
فتوای آیت الله مکارم شیرازی(دامت برکاته)
پول‌هايى را كه مردم به عنوان حساب جارى به بانك‌ها مى‌سپارند صورت قرض‌الحسنه به بانك دارد كه هر وقت بخواهند، مى‌توانند آن را بگيرند و اگر سودى در مقابل آن قرار دهند حرام است و قرض هم باطل است و بانك نمى‌تواند در آن تصرف كند
فتوای آیت الله نوری همدانی(دامت برکاته)
سوال: با توجه به اینکه شنیده‌ایم برخی از معاملاتی که در بانک‌ها انجام می‌گیرد صوری بوده و اشکال شرعی دارد، قرض دادن به بانک(افتتاح حساب قرض‌الحسنه) چه حکمی دارد؟ و اساساً ثوابی که در روایات برای قرض دادن آمده شامل کسی که در بانک حساب قرض‌الحسنه باز می‌کند نیز می‌شود؟
جواب: ج1. در فرض سوال، افتتاح حساب مانعی ندارد
ج2. با نیت قرض الحسنه باشد، مأجور است ان شاءالله.
فتوای آیت الله وحید خراسانی(دامت برکاته)
با توجه به اینکه شنیده‌ایم برخی از معاملاتی که در بانک‌ها انجام می‌گیرد صوری بوده و اشکال شرعی دارد، قرض دادن به بانک(افتتاح حساب قرض‌الحسنه) چه حکمی دارد؟ و اساساً ثوابی که در روایات برای قرض دادن آمده شامل کسی که در بانک حساب قرض‌الحسنه باز می‌کند نیز می‌شود؟ خداوند طول عمر با عزت عنایت فرماید
جواب: قرض الحسنه دادن اشکالی ندارد ولی آن چه ثواب دارد این است که به محتاج قرض دهید نه این که به شخص حقیقی یا حقوقی قرض دهید تا با قرض شما معاملات ربوی انجام دهد و از مردم بگیرد.
فتوای آیت الله هاشمی شاهرودی(دامت برکاته)
در حال آماده سازی می باشد
شرح کارشناسی
همانطور که در استفتائات نیز آمده است وجوهی را که مردم تحت قالب حساب پس‌انداز قرض‌الحسنه و جاری در بانک واریز می‌کنند با توجه به اینکه بانک این وجوه را در قالب عقد قرض دریافت می‌کند و هیچ نوع زیاده و سودی در برابر آنها پرداخت نمی‌کند، افتتاح چنین حساب‌هایی جایز بوده و اشکال شرعی ندارد.
مردم با نیت‌های مختلفی همانند تسهیل حمل و انتقال پول، حفظ پول، شرکت در قرعه کشی‌های قرض‌الحسنه‌ها، به نیت قرض دادن به نیازمندان و… پول خود را به بانک‌ها در قالب قرض‌الحسنه می‌سپارند.
در صورتی که نیت مشتری از افتتاح حساب صرفاً نیت الهی بوده باشد تا بانک به مردم و افرادی که نیاز به قرض‌الحسنه دارند از این وجوه پرداخت نماید، در این صورت علاوه از خدماتی که بانک‌ها به صاحبان حساب‌ها ارائه می‌نمایند، صاحبان حساب‌ها از ثواب قرض‌الحسنه که در قرآن و روایات به آن اشاره و تأکید شده است بهره‌مند خواهند شد.