استفتاء/ قرارداد سفارش ساخت ( عقد استصناع)

فتوای حضرت امام خامنه‌ای(مد ظله العالی)

Khamenei

سوال: گاهی مردم عادی یا بنگاه‌های اقتصادی برای تهیه کالاهای مورد نیاز خود به سازنده آن کالاها سفارش ساخت می‌دهند. مانند سفارش ساخت در، پنجره، اتومبیل، کشتی، هواپیما، خانه، بیمارستان و… در این موارد سازنده طی قراردادی متعهد می‌شود کالای مورد نظر را با مشخصات معین ساخته در تاریخ مشخص تحویل دهد و سفارش دهنده نیز متعهد می‌شود مبلغ معینی را طبق زمانبندی مشخص بپردازد (برای مثال ۲۵٪ پیش پرداخت، ۵۰٪ زمان تحویل و ۲۵٪ بعد از دو ماه پس از تحویل). در این قراردادها بطور معمول مواد اولیه و مصالح به عهده سازنده است. مستدعی است نسبت به سؤالات زیر راهنمایی فرمایید:
س۱: آیا چنین قراردادی صحیح است؟
س۲: آیا این قرارداد که در کشورهای عربی به عقد استصناع معروف است در قالب یکی از عقود متعارف قرار می‌گیرد یا عقد مستقلی است؟
س۳: در صورتی که عقد استصناع عقد مستقل باشد، آیا عقد لازم است یا عقد جایز؟
س۴: در صورتی که عقد استصناع عقد مستقل باشد، چه نوع خیاراتی در آن جاری است؟
س۵: در صورتی که عقد استصناع عقد مستقل باشد، شرایط صحّت آن چیست؟
س۶: آیا سازنده می‌تواند ساخت کالای مورد نظر را به دیگری واگذار نماید؟
س۷: آیا سازنده می‌تواند کالای ساخته شده‌ای را خریداری و به سفارش دهنده تحویل دهد؟

جواب:
۱) قرارداد مزبور از مصادیق بیع و شراء است و مشمول ادله‌ی صحّت و نفوذ بیع است.
۲) عنوان بیع و شراء بر آن منطبق است اگر چه شرایط بیع نسیه و بیع سلف را ندارد، زیرا شرایط مذکوره شرایط حکم است نه قصد مقوم موضوع.
۳) عقد لازم است.
۴) خیار شرط و خیار غبن در آن جریان دارد.
۵) همان شرایط عامه‌ی صحّت بیع است.
۶) اگر شرط مباشرت خودش نشده باشد، می‌تواند به دیگری واگذار کند.
۷) اگر شرط مباشرت شخص خودش در ساخت آن نشده باشد، مانع ندارد ساخته‌ی دست دیگری را تهیه نماید و تحویل مشتری دهد.

منبع: سایت معظم له

توجه: مقالات مندرج صرفا برای مطالعه پژوهشگران بوده و به منزله تأیید یا رد آن‌ها نمی‌باشد.

طراحی و بررسی انواع صکوک استصناع قابل انتشار در بورس اوراق بهادار

چکیده: جهت نیل به اهداف سند چشم انداز بیست ساله کشور، بازار سرمایه ایران به عنوان یک بازار در حال توسعه می بایست همپای سایر تحولات کشور توسعه و تکامل یافته و قادر به پاسخگویی به نیازهای اساسی جامعه امروزی باشد. به این لحاظ توسعه بازار سرمایه ایران و متنوع کردن ابزارهای موجود در…

عملیات بازار باز از طریق اوراق استصناع «مشکلات و راه حل ها»

چکیده: کنترل پول پرقدرت و حجم نقدینگی در چارچوب سیاست های پولی در اختیار بانک مرکزی کشورها قرار دارد و بانک مرکزی نیز با استفاده از ابزارهایی نظیر عملیات بازار باز، تغییر نرخ ذخیره قانونی، تغییر نرخ تنزیل مجدد به اهداف خود نایل می آید. در عین حال، در این مجموعه ابزارها، عملیات…

قابلیت اوراق بهادار اسلامی در مهار تورم به عنوان ابزار سیاستی

چکیده: با توجه به حرمت ربا و محدودیت شرعیی در کاربرد ابزارهای متداول سیاست‌گذاری نیازمندی به ابزارهای غیرربوی و کارا در سیاست‌گذاری مالی و پولی اقتصاد کشور به‌شدت احساس می شود. پرسش اصلی مقاله پیش‌رو آن است که آیا اوراق بهادار اسلامی در کاهش زمینه‌های پدیدآورنده تورم در ایران…

بیع مال آینده

چکیده: بیع مال آینده را می توان فروش هر نوع مالی (به صورت عین کلی یا عین معین) دانست که در آینده تهیه، تولید یا ساخته و تحویل می شود. آنچه درستی این دیدگاه را مورد مناقشه قرار می دهد،عدم صحت معامله کالی به کالی و دین به دین در مورد عین کلی و نیز حدوث غرر در معامله عین معین است.…

عقد استصناع و بررسی ماهیت آن

چکیده: استصناع به معنای طلب ساخت یا تولید می باشد و در این قرارداد، صنعت گر متعهد به تهیه مواد اولیه و ساخت مصنوع مطابق اوصاف و ویژگی های مورد نظر سفارش دهنده می گردد. آنچه به فقه امامیه منتسب می گردد عدم صحت چنین قراردادی است. در مقابل عده ای قائل به صحت این قرارداد بوده و آن…

https://tyb.ir/?p=22054 =لینک کوتاه

سایر احکام و استفتائات

استفتاء/ قرارداد سفارش ساخت ( عقد استصناع)

فتوای حضرت امام خامنه‌ای(مد ظله العالی) سوال: گاهی مردم عادی یا بنگاه‌های اقتصادی برای تهیه کالاهای مورد نیاز خود به سازنده آن کالاها سفارش ساخت می‌دهند. مانند سفارش ساخت در، پنجره، اتومبیل، کشتی، هواپیما، خانه، بیمارستان و... در این موارد سازنده طی قراردادی متعهد می‌شود…

استفتاء/ بازاریابی شبکه‌ای

اغلب مراجع عظام تقلید کسب درآمد از طریق بازاریابی شبکه‌ای را تحریم کرده‌اند؛ برخی مراجع هم (آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی و آیت‌الله‌العظمی علوی گرگانی) برای حلال بودن فعالیت این شرکت‌ها شرط و شروطی گذاشته‌اند که در واقع بیان ویژگی‌های شرکت‌های بازاریابی سالم می‌باشد؛ بنابراین این…

استفتاء/ فعالیت‌های بازاریابی شبکه‌ای

فتوای آیت الله مکارم شیرازی(دامت برکاته) پرسش: نظر حضرتعالی در مورد فعالیت‌های اقتصادی به صورت بازاریابی شبکه‌ای که با عناوین جدید و تغییراتی در روش اجرا، رایج گردیده و بعضا مدعی اخذ مجوزهای قانونی هستند، چیست؟ پاسخ: تنها در صورتی که بازاریابی به صورت شبکه‌ای و زیر…
۱ از ۱۸