موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور برچسب

وکالت

احتمال عدم عمل به وکالت

در تسهیلات فروش اقساطی بانک به این صورت عمل می‌کند که مشتری را وکیل می‌کند تا با تسهیلات اعطایی کالایی را برای بانک بخرد و از طرف بانک به خودش به قیمتی که توافق می‌کنند با مدت زمان معین بفروشد حال سوال این است اگر کارمند بانک احتمال ‌دهد که مشتری تسهیلات را در محل خود مصرف نخواهد کرد در این صورت چه وظیفه‌ای دارد آیا می‌تواند تسهیلات را پرداخت کند؟ اگر از قراین یقین کند که در جای خود مصرف نخواهد کرد چه وظیفه ای دارد؟

صکوک مزارعه و مساقات – ابزار مالی مناسب برای توسعه بخش کشاورزی ایران

نویسنده: سید عباس موسویان

چکیده: خلا حاصل از حذف اوراق قرضه از بازار سرمایه از یک سو و قابلیت عقدهای اسلامی برای طراحی ابزارهای مالی از سوی دیگر، باعث شده انواعی از ابزارهای مالی اسلامی به عنوان صکوک از سوی کارشناسان مالی اسلامی پیشنهاد شود، گرچه همه آنها معیار های لازم فقهی و اقتصادی را ندارند، اما برخی در عین رعایت ضوابط شرعی، قابلیت های بالای عملیاتی و توجیه اقتصادی دارند. این مقاله در صدد است دو نوع از این ابزارها که براساس قراردادهای مزارعه و مساقات طراحی شده اند را…

تحلیل مفهوم عقد استصناع

عباس دهقانی نژاد؛ حسین عابدینی

چکیده: یکی از قراردادهایی که در میان عرف، رواج زیادی دارد، «عقد استصناع» است. مراد از استصناع این است که کسی از سازندهای بخواهد مالی را براساس شرایطی که به او میگوید، با مواد اولیة در اختیار خودش، ساخته و قیمت آنرا دریافت کند، مثل سفارش ساخت در، پنجره و... . این مقاله بر آن است که در ابتدا جایگاه عقد استصناع را در فقه اسلامی تبیین کند (مبحث اول)، سپس انطباق آنرا بر بعضی از عقود معین در حقوق مدنی ایران بررسی کند.(مبحث دوم) و در نهایت، مشروعیت و…

بررسی فقهی کارت های اعتباری در بانکداری بدون ربا

سید عباس موسویان

چکیده: صنعت بانکداری متناسب با نیازهای جامعه، ابزارهای جدید ارائه می کند. یکی از این ابزارها کارت های اعتباری است. بانک ها و مؤسسه های مالی، کارت هایی را در اختیار مشتریان می گذارند تا آنان کالاها و خدمات مورد نیاز خود را بدون پرداخت پول نقد بخرند. استفاده از کارت های اعتباری باعث صرفه جویی در وقت، دقت در محاسبه و آسایش روحی دارنده کارت می شود؛ چنان که در اقتصاد ملی مانع از هدررفتن هزینه های جمع آوری و از بین بردن اسکناس های کهنه و چاپ اسکناس های…

بررسی فقهی کارت های اعتباری در بانکداری بدون ربا

سید عباس موسویان

چکیده: صنعت بانکداری متناسب با نیازهای جامعه، ابزارهای جدید ارائه می‌کند. یکی از این ابزارها کارت‌های اعتباری است. بانک‌ها و مؤسسه‌های مالی، کارت‌هایی را در اختیار مشتریان می‌گذارند تا آنان کالاها و خدمات مورد نیاز خود را بدون پرداخت پول نقد بخرند. استفاده از کارت‌های اعتباری باعث صرفه‌جویی در وقت، دقت در محاسبه‌ و آسایش روحی دارندة کارت می‌شود؛ چنان‌که در اقتصاد ملی مانع از هدررفتن هزینه‌های جمع‌آوری و از بین‌بردن اسکناس‌های کهنه و چاپ…

بررسی فقهی قرارداد اختیار معامله

علی معصومی نیا؛ سید اکبر سیدی نیا

چکیده: اختیار معامله به عنوان یکی از ابزارهای مشتقه ، در بازارهای مالی اهمیت فراوانی داشته و استفاده وسیعی از این معامله انجام میگیرد و بررسی فقهی حقوقی معامله پیش گفته امری ضروری است. در مقاله پیشرو نگاهی جدید و نو به بحث فقهی این معامله شده است و راههای بیع حق و مبادله تعهد به عنوان راههای تصحیح اختیار معامله رایج و راههای وکالت، هبه معوضه و اسقاط حق بعنوان راه حلهای جایگزین بررسی شده است. راه بیع حق با اشکالهایی روبرو است،گرچه کشف مصداق برای…

تامین مالی اسلامی بر اساس اعتبار در حساب جاری بر مبنای عقد وکالت

سید عباس موسویان؛ میثم فدایی واحد

چکیده: یکی از روش های تخصیص منابع در بانکداری متعارف، اعتبار در حساب جاری است. این نوع از خدمات در قالب تخصیص اعتبار به بنگاه ها برای استفاده در نیازهای کوتاه مدت، فوری و ضروری می باشد. این نوع از خدمات با توجه به ماهیت ربوی بودن آن ها، در چارچوب قانون عملیات بانکی بدون ربا در کشورمان قابل استفاده نیست. با توجه به مزایای بسیار زیاد این روش، در سال های اخیر پژوهشگران حوزه ی مالی اسلامی به دنبال راهکارهای جایگزین برای استفاده از این شیوه ی تخصیص…

ماهیت فقهی- حقوقی عمل کارگزاری در معاملات بورسی

نویسندگان: سید مرتضی شهیدی؛ نصراله جعفری خسروآبادی

چکیده: اصل وساطت و نمایندگی حاکی از این است که در بازار سرمایه اعم از بورس اوراق بهادار، فرابورس، بورس انرژی، بورس کالا و سایر بازارهای متشکل و خودانتظام، اشخاص مستقیماً قادر به معامله در آن نیستند و به ناچار بایستی از باب واسطه‌هایی به نام «کارگزاران» وارد معاملات گردند. در عین حال در حقوق ایران ماهیت حقوقی کارگزاری و به تبع آن حقوق و تعهدات این نهاد واسط، چندان روشن نیست و حقوقدانان از دیدگاه واحدی تبعیت ننموده اند؛ برخی ماهیت عمل کارگزاری را…

بانکداری بدون ربا از نگاه شهید صدر

نویسنده: سید عباس موسویان / مجله اقتصاد اسلامی بهار ۱۳۸۵

چکیده: انديشه اصلي شهيد صدر در الگوي بانکداري بدون ربا، واسطه گري مالي بانک ميان سپرده گذاران و سرمايه گذاران در قرارداد مضاربه است. در اين الگو، بانک وجوه مازاد سپرده گذاران را جذب کرده؛ سپس آن ها را براساس مضاربه در اختيار سرمايه گذاران مي گذارد. در اين الگوي افزون بر سپرده هاي سرمايه گذاري سپرده پس انداز و جاري نيز در نظر گرفته شده است که اولي همانند سپرده سرمايه گذاري، و دومي بر اساس قرارداد قرض بدون بهره است و بانک افزون بر حفظ و نگهداري آن…

بانکداری بدون ربا از نگاه شهید صدر

نویسنده: سید عباس موسویان

چکیده: اندیشة اصلی شهید صدر در الگوی بانکداری بدون ربا، واسطه‌گری مالی بانک میان سپرده‌گذاران و سرمایه‌گذاران در قرارداد مضاربه است. در این الگو، بانک وجوه مازاد سپرده‌گذاران را جذب کرده؛ سپس آن‌ها را براساس مضاربه در اختیار سرمایه‌گذاران می‌گذارد. در این الگوی افزون بر سپرده‌های سرمایه‌گذاری سپرده پس‌انداز و جاری نیز در نظر گرفته شده است که اولی همانند سپرده سرمایه‌گذاری، و دومی براساس قرارداد قرض بدون بهره است و بانک افزون بر حفظ و نگهداری آن…