بررسی راهكارهای استمهال مطالبات غيرجاری در بانكداری بدون ربا

چکیده: از مشکلات اساسي نظام بانکي در شرايط فعلي، افزايش تسهيلات غيرجاري نسبت به تسهيلات اعطايي است. برخي از مشتريان بانک به رغم تمايل به پرداخت بدهي هاي خود، قدرت پرداخت در سررسيد مقرر را ندارند و در صورت همکاري بانک و استمهال بدهي، مي توانند ضمن استمرار فعاليت بنگاه، در مدت زمان مشخص به صورت تدريجي بدهي خود را پرداخت نمايند. با توجه به اهميت موضوع استمهال، نظام بانکي راهکارهاي مختلفي طراحي و عملياتي نموده است. اين راهکارها اگر چه در کمک به استمرار فعاليت بنگاه ها مفيد بوده اند، اما از جنبه هاي فقهي، حقوقي، اقتصادي و بانکي قابل نقد و بررسي هستند. اين پژوهش که از نوع کاربردي است، ضمن نقد و بررسي روش هاي استمهال فعلي، با استفاده از روش توصيفي-تحليلي، راهکار جديدي را براي عملياتي کردن استمهال مطالبات غيرجاري نظام بانکي ارائه مي کند. اساس کار در اين راهکار بهره گيري از عقد مشارکت مدني کاهنده است. مشتري در قالب عقد مشارکت مدني کاهنده يکي از دارايي هاي سرمايه اي خود را با بانک به مشارکت گذاشته، با اين شرط که اولا در دوران مشارکت در مقابل استفاده از سهم الشرکه بانک، اجاره بهاي دارايي را پرداخت کند، ثانيا به صورت تدريجي سهم بانک را خريداري نمايد. اين راهکار مي تواند در کنار راهکارهاي فعلي و يا به عنوان جايگزين در بانک ها مورد استفاده قرار گيرد.