موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

متفرقه

بیع دین به کمتر

محمد رحمانی زروندی

چکیده: در این مقاله ضمن تبیین جایگاه دین و تاثیر عمیق آن بر ابعاد مختلف زندگی و ضرورت کندو کاو در فروعات فقهی مرتبط با آن و نیز مبحث فروش بدهی به کمتر به عنوان یکی از صدها مساله فقهی پرداخته شده است. از این رو پس از طرح پیشینه بحث و برسی کلیدواژه ها، از قبیل مفهوم دین، ذمه و بیع، اقوال در مساله نیز بیان شده است. در پایان نظریه مختار که عبارت است از جواز بیع به اقل مطلقا، مگر در صورتی که موجب ربا باشد به تفصیل برسی شده و در ضمن استدلال بر آن و…

نقش اکراه در رفع مسؤولیت ها

حبیب الله طاهری

چکیده: انسان بر اساس اصل آزادی اراده، مسئول کارهایی است که انجام می دهد و بر اساس آن مجازات می شود؛ از این رو، در اسلام برای کارهای خلاف شرع، مجازات تعیین شده و برای هر جرمی حدی مشخص شده است. بنابراین اگر کسی با اراده و اختیار خود مرتکب جرمی شود، مثل اینکه مرتکب زنا، شرب خمر، سرقت، سقط جنین و یا... شود، برای هر یک از این جرم ها حدی مشخص شده که بر جرم اجرا می گردد، اما در این میان گاه عواملی وجود دارد که از انسان سلب مسئولیت نموده و خد را از او…

سپرده‌های بانکی با سود معین بر مبنای بیع دین

حسین داورزنی؛ سیدمحمد رضوی؛ سعید ابراهیمی

چکیده: بانکداری بدون ربا از مسائل مهمی است که همواره مورد بحث صاحب نظران بوده و محل نقض و ابرام قرار گرفته است. در این نوشتار، وضعیت سپردههای بانکی با سود معین بررسی شده و بر مبنای صحت بیع دین، صحت آن نتیجه-گیری شده است. بدینصورت که بانک بعد از اینکه مقدار معینی وجه نقد به عنوان وام، به وام گیرنده یا مدیون جدید می پردازد، آن را به مقداری که طرفین توافق کنند به او می فروشد. در مورد سپرده‌گذاری اشخاص در بانک ها هم می-توان به همین طریق عمل کرد و در…

بررسی تأثیر قصد در تحقق ربا

با توجه به قاعده «العقود تابعة للقصود» این سؤال مطرح است که آیا در تحقق ربا نیز قصد ربا لازم است یا نه؟ برخی از فقها ربا را از عناوین قصدیه می‌شمارند لذا در صورت عدم قصد ربا با وجود تمام بودن شرایط ربا در تحقق ربا خدشه وارد کرده‌اند. بررسی تأثیر قصد در تحقق ربا بررسی تأثیر قصد در تحقق ربا بررسی تأثیر قصد در تحقق ربا بررسی تأثیر قصد در تحقق ربا بررسی تأثیر قصد در تحقق ربا بررسی تأثیر قصد در تحقق ربا

آئين تنظيم قرارداد

نکات بسیار مهمی که برای تنظیم قرارداد باید به آن توجه کرد. الف) عنوان قرارداد نام و اسمي است كه طرفين براي قرارداد خود انتخاب مي‌كند! مانند قرارداد فروش- قرارداد بيع- قولنامه- مبايعه نامه رسمي رهن و اجاره. ب) عقود معين باشد. عقودي كه قانونگذار براي آنها اسم و عنوان خاص در نظر گرفته و شرايط آثار خاص قانوني قائل شده است. بيع- معاوضه- مبايعه- جاعله- عاريه ج) تأثير عنوان قرارداد در نوع آن اگر درصد قرارداد خود عنوان هبّه‌ قرار داديم اما…

پرداخت وام یا تسهیلات به‌شرط سپرده‌گذاری

یکی از شیوه‌هایی که در صندوق‌های قرض‌الحسنه و نیز در برخی از بانک‌ها مرسوم شده، این است که وقتی مشتری درخواست وام قرض‌الحسنه دارد، متصدی شعبه بانک اعلام می‌کند که شما باید مبلغی را تحت قالب قرض در این بانک پس‌انداز کنید تا بعد از مدت مشخص، به شما قرض پرداخت نماید. سؤالی که پیش می‌آید این است که آیا شرط سپرده‌گذاری از سوی بانک‌ها برای پرداخت وام قرض‌الحسنه از نظر شرعی جایز است یا نه؟ اگر جایز نیست، آیا راه حل دیگری برای این مشکل وجود دارد؟ در این…