موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

مطالب و مقالات فقه معاملات

قاعده‌ی اغراء به جهل و مستثنیات آن در انجام فعالیت‌های اطلاعاتی با بهره‌گیری از سنت و سیره‌ی معصومان

نویسنده: احمدعلی قانع (دانشیار و عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام)

مقدمه در فقه اسلام از قواعدی همچون حرمت اغراء به جهل، وجوب ارشاد جاهل، تولی و تبری، وجوب یا جواز توریه، قاعده نفی سبیل، حرمت کتمان حقایق برای مردم، تقیه و ... بحث می‌شود که همه‌ی موارد نه تنها در سیره و سنت معصومان (علیه‌السلام) ردپایی دارد، بلکه نشان از آن‌ها را می‎توان از قرآن کریم جویا شد. هدف این پژوهش بررسی تفصیلی این قواعد فقهی نیست. زیرا بحث و گفتگو درباره هر یک نیازمند مقاله‌ای مستقل است، بلکه با در نظر گرفتن فعالیت‌های اطلاعاتی امنیتی…

زمان تعین مبیع در بیع کلی

احمد باقری؛ شکیبا امیرخانی

چکیده: در نظام حقوقی اسلام، عقد بیع در شمار عقود تملیکی قرار دارد، بی آن که میان معین بودن مبیع و کلی بودن آن تفاوتی وجود داشته باشد. از این رو در زمان تشخص مبیع، در فرضی که مبیع کلی باشد، میان فقیهان اختلاف نظر گسترده ای وجود دارد که آثار مختلف و بعضا متناقضی را به دنبال داشته است. تبیین این مهم و تحلیل آن برای دستیابی به نظریه ای متقن، می تواند از تشتت آرا به کاهد و احکام این عقد پرکاربرد را شفاف تر سازد. قانون مدنی نسبت به این مساله اجمال دارد…

در بیع شرط

یوسف مشکین قلم

شما می‌توانید فایل PDF مقاله را از طریق لینک زیر دانلود نمایید.

قاعده نفى غرر در معاملات

ابوالقاسم علیدوست / اقتصاد اسلامی سال سوم 1382 شماره 9

چکیده: از جمله قواعدى که در استنباط احکام معاملات و ابزارهاى مالى مورد استناد قرار مى‏گیرد قاعده فقهى، «نفى بیع غررى» به صورت خاص، یا «نفى غرر» به شکل عام است. مستند این قاعده، حدیث معروف نبوى صلى‏الله‏علیه‏و‏آله است که در آن آمده است: «نهى النبى عن بیع الغرر»، و مشهور فقیهان شیعه و اهل سنّت به این حدیث عمل، و در موارد ذیل از آن استفاده کرده‏اند. 1. اشتراط قدرت بر تحویل عوضین معامله؛ 2. اشتراط علم بر مقدار و کیفیّت عوضین؛ 3. اشتراط علم بر امور…

در بیع صبره

سید علی محمد مدرس اصفهانی

شما می‌توانید فایل PDF مقاله را از طریق لینک زیر دانلود نمایید.

حق موضوع بیع

دکتر رضا ولویون

چکیده: نظر به اینکه در ابتدا «مال» مفهوم گسترده ای نداشت و در گذشته به اشیای مادی اختصاص داشت ولی تکامل و پیشرفت زندگی آن را از این معنای ابتدایی و محدود خارج ساخت ، اینک چیزهایی از قبیل حقوق ارتقاقی و حق تالیف و اختراع و حق سرقفلی و به طور کلی حقوق مالی داخل در اموال شمرده می شود . پس مال به اشیای غیر مادی اطلاق می شود ، مع ذالک هنوز اذهان برخی از نویسندگان حقوق و دادرسان و بویژه سردفتران اسناد رسمی ، با این موضوع که مال منحصر به اشیای مادی نیست…

چالش های نظری بیع حق (تأملی بر امکان وقوع حق به عنوان مبیع یا ثمن در بیع)

محمد مهدی الشریف؛ نصرالله جعفری خسروآبادی

چکیده: امروزه حقوق مالی همچون سرقفلی و حق اختراع در کنار اعیان و منافع، بخش قابل توجهی از اموال را تشکیل می­دهند و امکان انتقال و مبادله­­­ آنان با سایر اموال از نیازهای بازار سرمایه است. عقد بیع بی­گمان رایج ترین ابزار اعتباری مبادله­ اموال در بین مردم است. اما آیا برای نقل حقوق مالی نیز می­توان از این قالب استفاده نمود؟ اغلب فقیهان بر بنیاد تعریف مشهور که بیع را تملیک عین به عوض می­داند، با مبیع قرارگرفتن حق مالی مخالفت کرده­اند و نقل حق را…

تسلیم مبیع و آثار آن در حقوق ایران، ‌سوریه، فقه و کنوانسیون بیع بین‌المللی سازمان ملل متحد (۱۹۸۰)

محسن رسوق

چکیده: تسلیم مبیع و آثار آن ‌از موضوعات مهم حقوقی است که در عقد بیع مورد بررسی قرار گرفته است. تسلیم به‌صورت واقعی یا حکمی باعث می‌گردد تا مبیع تحت تصرف و اختیار مشتری قرار گیرد و وی را قادر بر اعمال حقوق مالکانه خویش بر مبیع ‌نماید. در این مقاله بر ماهیت مشترک تسلیم در قانون مدنی ایران و سوریه و نیز فقه ‌و کنوانسیون وین تأکید گردیده است. از آثار تسلیم مبیع می‌توان به انتقال مالکیت در مبیع کلی (انتقال ضمان معاوضی) سقوط حق حبس اشاره کرد. مفاهیم…

تحولات قانونگذاری در بیع وقف و مبانی آن

سید مهدی انجوی نژاد ؛ محمد امامی

چکیده: وقف به عنوان نهادی که تداوم صدقات را امکان‌پذیر می‌سازد از زمانهای قدیم بین ملل مختلف، معمول بوده، ولی در دین اسلام، به جهت تأکید قرآن و سنت به دستگیری از ضعفا و فقرا و توجه مسلمانان بر امور خیریه، اهمیت بیشتری کسب کرده است، به کیفیتی که مورد بحث و تدقیق فقها قرار گرفته و جوانب مختلف آن تحت شمول ضوابط و قواعد فقهی درآمده است. با تدوین قانون مدنی و اختصاص مواد 55 تا 91 به آن، وقف، به صورت تأسیس حقوقی موضوعه شکل یافت و با ایجاد سازمان اوقاف،…

تحلیل فقهی– حقوقی بیع مال موقوفه

روشنعلی شکاری ؛ اسماعیل کریمیان

چکیده: در این مقاله پس از بررسی تاریخی نهاد وقف، به مفهوم شناسی این نهاد فقهی حقوقی پرداخته و پس از گزارشی مروری از ارکان و آثار وقف به بیع مال موقوفه می پردازیم، در این موضوع اصل عدم امکان فروش مال موقوفهرا تقویت می نمائیم و سپس استثنائات این اصل یعنی خراب شدن عین موقوفه، بیم خرابی مال موقوفه، خرابی بعض از مال موقوفه، جواز فروش مال موقوفه ناشی از روابط موقوف علیهم(بیم نزاع و سفک دماء) تبدیل موقوفه به احسن، اضطرار، شرط فروش در عقد وقف را به بحث…