موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

پژوهش

اقاله در قانون مدنی

اقاله در لغت به معنای مسامحه و نادیده انگاشتن امر یا موضوعی بوده و در اصطلاح، به عقدی گفته می‌شود که موضوع آن از بین رفتن تمام یا قسمتی از عقد نخست است و در آن رضایت و توافق به همراه اراده طرفین شرط لازم است.

برات و شروط آن

با گسترش فعالیت‌های تجاری و معاملات، روش و طرق مبادرت به نقل و انتقال نقدینگی در زمینه‌ی فعالیت‌های تجاری تغییر کرد. در گذشته بشر از طریق معاوضه یا مبادله‌ی کالابه‌کالا اقدام به انجام فعالیت‌های تجاری می‌کرد. به مرور این روش دستخوش تغییراتی شد و از معاوضه به روش مسکوکات فلزی، اسکناس‌ها و در نهایت اسناد تجاری تبدیل شد. امروزه اسناد تجاری روش و قالب مناسبی برای انجام فعالیت‌های تجاری هستند. در این نوشته می خواهیم با انواع آن آشنا شده و دقیقا ببینیم…

آشنایی با پولشویی

به نظر نمی‌رسد دولت با اجرای قانون پول‌شویی درصدد است در حوزه مالیات، فشار مالیاتی را افزایش دهد. بلکه در عمل تولیدکنندگان و کسانی که مجبورند شفاف عمل کنند و در تور مالیاتی دولت گیر افتاده‌اند با دریافت مالیات از حساب‌های بانکی، از دامنه فشار رها می‌شوند. رئیس اتاق اصناف از اینکه حساب بانکی ٢۵٠٠ نفر از فعالین اقتصادی به‌صورت رندوم مورد ارزیابی سازمان امور مالیاتی قرارگرفته، اظهار ناخرسندی کرده و گفته که سازمان امور مالیاتی، حق چنین کاری را…

تورم

تعریف تورم چیست؟ تورم نرخ افزایش سطح عمومی قیمت‌هاست. وقتی نرخ تورم مثبت است قیمت کالاها و خدمات مدام افزایش پیدا می‌کند و درنتیجه قدرت خرید افراد کاهش می‌یابد. مسئولیت اصلی بانک مرکزی کنترل تورم است. به‌گونه‌ای که فعالیت‌های اقتصادی دچار اخلال نشود. درنتیجه تورم، قدرت خرید واحد پولی سقوط می‌کند. به‌طور مثال، اگر نرخ تورم ۱۰ درصد باشد، یک بسته آدامس که در یک سال ۵۰۰ تومان قیمتش بود، سال بعد ۵۵۰ تومان قیمت خواهد داشت. همچنان که کالاها و خدمات…

اختلاس

موج «بازاراختلاس یکی از تعدیّات کارمندان دولت و مأموران به خدمات عمومی است که به دلیل انجام وظیفه نسبت به اموال و وجوه عمومی و بیت المال یا متعلق به اشخاصی که به آنها سپرده شده است، مرتکب می‌شوند. به عبارت دیگر، اختلاس نوع خاصی از خیانت در امانت است که مأموران دولتی از طریق تصاحب وجوه و اموالی که بر حسب وظیفه به آنها سپرده شده است، مرتکب می‌شوند.

رهن منفعت

محمدحسن صادقی مقدم؛ امین قاسم‌پور

چکیده: مطابق نظر مشهور فقهای امامیه، برای صحّت عقد رهن، قابلیت قبض در رهینه و به دنبال آن «عین» بودن آن، شرط و بر این اساس، رهن منفعت باطل است؛ چرا که منافع، «عین» محسوب نبوده و لذا قابل قبض نیست. قانون‌گذار ایران نیز در این خصوص با فقهای مزبور هم­داستان شده و در ماده 774 قانون مدنی، رهن منفعت را باطل دانسته است. این مقاله با بررسی دلایل و مقرّرات موضوعه و نیز آرای نویسندگان حقوقی، پس از نقد اصل شرطیّت قبض در عقد رهن، در مورد امکان قبض منافع به…

آشنایی با برخی مفاهیم عمومی اقتصاد

بالاجی ویسواناتان (Balaji Viswanathan)، مدیر عامل شرکت زینگ‌فین Zingfin، ده مفهوم اقتصاد به علاوه‌ی ۲ دیدگاه اقتصادی را که همه باید از آن اطلاع داشته باشند، مورد بررسی قرار داده است. در این مقاله نگاهی به این تعاریف، تئوری‌ها و مفاهیم اقتصادی خواهیم داشت. جریان‌های اصلی اقتصاد: اقتصاد خرد و اقتصاد کلان اقتصاد خرد با مفاهیمی نظیر رفتار مشتری، مشوق‌ها، قیمت‌گذاری، بودجه احتیاطی و غیره مرتبط است. اقتصاد کلان با مقیاس بزرگ‌تری از اقتصاد…

قانون مدنی ‌جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۰۷/۰۲/۱۸

مقدمه ‌در انتشار و آثار و اجراء قوانين به طور عموم ماده 1 - مصوبات مجلس شوراي اسلامي و نتيجه همه‌پرسي پس از طي مراحل قانوني به رئيس جمهور ابلاغ مي‌شود. رئيس جمهور بايد ظرف مدت‌پنج روز آنرا امضاء و به مجريان ابلاغ نمايد و دستور انتشار آنرا صادر كند و روزنامه رسمي موظف است ظرف مدت 72 ساعت پس از ابلاغ منتشر‌نمايد. ( اصلاحی تاریخ 1370/8/14) ‌تبصره - در صورت استنكاف رئيس جمهور از امضاء يا ابلاغ در مدت مذكور در اين ماده به دستور رئيس مجلس شوراي…

بررسی قاعده فقهی اصالة الصحة

اسدالله لطفی / فصلنامه مشکوة، شماره ۶۲-۶۵

یکی از قواعد مهم حقوق اسلامی قاعده «اصالة الصحة » است، که کاربرد فراوانی در فقه و حقوق اسلامی دارد و به اشکال مختلف مورد استفاده واقع می گردد. این اصل، معانی مختلفی در فقه و حقوق دارد که ذیلا به تعریف و توضیح دو معنای معروف و مشهور آن پرداخته می شود: 1- اصل صحت به مفهوم جواز تکلیفی منظور از اصل صحت در این معنا، آن است که اعمال دیگران را بایست حمل بر صحت و درستی کرد و مشروع و حلال انگاشت و مادامی که دلیلی بر نادرستی و حرمت آن پیدا نشده است،…