موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

پورتال فقه بیمه

تحلیل فقهی و حقوقی ماهیت قرارداد بیمه عمر و ادله مشروعیت آن

محمد امین‌فرد؛ حکیمه زردرنگ کشکی

قرارداد بیمه عمر به عنوان یک عقد مستقل، تابع قواعد عمومی قراردادها بوده و از موانع فقهی و حقوقی مبری است. فقهای شیعه، قرارداد بیمه عمر را به دلیل شمول عمومات ادله صحت عقود و محصور ندانستن عقود در قالب‌های معین و نیز مبری‌بودن از موانع فقهی از قبیل ربا، قمار، غرر و تعلیق، به عنوان عقدی مشروع و مستقل پذیرفته‌اند، هر چند آنها معتقدند این قرارداد، به‌دلیل انطباق با برخی عقود معین، مانند صلح و هبه معوض و مضاربه، می‌تواند در قالب این عقود نیز منعقد…

توثیق بیمه نامه

عبدالله خدا بخشی

چکیده: حوادث رانند گی همواره مشکل‌ساز است» چه برای زیان‌دینده و چه برای مرتکب و زیان‌زننده. راهکارهای قانونی نیز گاه براین مشکلات می‌افزاید و گاه موجب تبعیض می‌شود. پکی از راهگارهای مطلوب کاستن از این دشواریها اقدام قانون اصلاح بیمة اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیة موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث ۱۳۷۸ است که وئیقه گذاشن بیمه‌نامه و استفاده از طرفیت اطمینان نهاد بیمه را پپش‌بینی کرده است. بررسی راهکار اجرایی کردن مادة ۲۱ قانون فوق وجهة همت…

راهکارهای ارائه بیمه سپرده ها در ایران با اتکا به تجارب کشورهای دیگر

فرجی یوسف ؛آقایی پور اعظم السادات

چکیده: این مقاله به بررسی بیمه سپرده و فواید آن در بانکداری کشورهای گوناگون و به‌ویژه بانکداری خصوصی می‌پردازد در ادامه مقاله تجربه بیمه‌های سپرده در کشورهای ایالات متحده امریکا،آلمان فدرال و بلغارستان را بررسی می‌کند و در پایان راهکارهایی جهت ارائه مطلوب بیمه سپرده در ایران پیشنهاد می‌دهد.

حقیقت و مشروعیت بیمه عمر از دیدگاه فقها و حقوقدانان معاصر اسلامی

سعید افشاری ؛ سیدمحمدتقی قبولی درافشان ؛ مجتبی الهیان

چکیده: امروزه بیمه‌های عمر و زندگی از مصادیق بسیار اثرگذار و پرکاربرد در عرصۀ اقتصادی و اجتماعی هستند. در این نوع بیمه‌ها اشخاص قادرند با صرفه‌جویی در هزینه‌ها و پرداخت‌های مستمر ماهیانه، سرمایه‌ای را فراهم کنند که تأمین هزینه‌های تحصیل فرزندان، ازدواج، جهیزیه، ساخت مسکن و ... را میسر کند. اما شبهات و اشکال‌های فقهی و حقوقی در این زمینه موجب شده است هنوز این نوع بیمه‌ها جایگاه واقعی خود را در کشورهای اسلامی پیدا نکنند. از این دیدگاه، فقها و…

بیمه‌های اجتماعی و تعاونی در فقه مذاهب اسلامی

سید مجتبی حسینی الموسوی

چکیده: همراه با تحولات روز افزون دنیا، پیمان‌‌نامه‌‌هایی در میان مردم رواج یافتند که در زمان شارع هیچ سابقه‌‌ای نداشتند. این پیمان‌‌نامه‌‌ها در لسان فقهای فریقین، «عقود غیر معین» نام گرفتند. برخی از این پیمانها همانند بیمه‌‌های اجتماعی و تعاونی جایگاه مهمی در زندگی معاصران یافته‌‌اند، به طوری که نظم و امنیت جامعه بدون آنها به مخاطره می‌‌افتد. به همین دلیل، نحوه مواجهه فقها با عقد بیمه به عنوان یک عقد غیر معین نیز بسیار حائز اهمیت خواهد بود. از…

بیمه، عقد مستقل

احمد جمالی زاده

چکیده: بیمه به عنوان یک موضوع نو از سوی فقیهان و حقوقدانان اسلامی مورد بررسی فقهی قرار گرفته است. ایشان با تکیه بر منابع فقه و آگاهی از مبانی دانش استنباط و با استناد به ادله شرعی، حکم فقهی بیمه را بیان نموده اند. فقیهان شیعه که با پرسش از حکم بیمه مواجه بوده اند عموماً به مشروعیت بیمه فتوا داده اند؛ لکن از دو زاویه به موضوع بیمه نگریسته اند. برخی بیمه را با عقود معهود فقهی مانند ضمان، صلح، هبه ی مشروط و جُعاله، مقایسه کرده و به اندراج عقد بیمه…

بررسی الگوهای بیمه اسلامی (تکافل) مبتنی بر مضاربه از نظر سازوکارهای عملیاتی و فقهی (فقه امامیه)

اصغرآقا مهدوی؛ حميدرضا اسماعيلی گيوی؛ مجتبی کاوند

چکیده: شركت و نهاد تكافل با همان اهداف شركت بيمه، يعني به منظور پوشش خسارات ها و خطرهاي احتمالي در آينده طراحي شده است كه علاوه بر رسيدن به چنين هدفي، تكافل شوندگان را در سود حاصل از فعاليت ها و سرمايه گذاري هاي سودآور شريك مي نمايد. تكافل خانواده و تکافل عمومي مبتني بر مضاربه، الگو هايي از تكافل هستند كه در اين مقاله بررسي مي شود. گرچه اين الگو ها بر اساس عقود معينِ مضاربه، هبه، قرض و وكالت طراحي شده؛ ولي با توجه به اهداف خاصي كه اين شركت ها…