مرور برچسب

اکراه

نقدی بر نظریه کاشفیت رضای متاخر مکره

روشنعلی شکاری ؛ محمدرضا دشتی

چکیده: ماده 190 قانون مدنی شرایط عمومی صحت عقود را بیان داشته است. مطابق این ماده برای انعقاد هر عقد قصد و رضای طرفین ضروری است. عدم وجود قصد موجب بطلان عقد و فقدان رضا سبب عدم نفوذ آن است. تقارن قصد و رضا از شرایط صحت عقود نیست و ممکن است عقدی با قصد واقع شود در حالی که رضای معتبر را همراه ندارد. چنین شخصی که در نتیجه فشار نامشروع خارجی عقد را منعقد می کند مکره نامیده می شود. عقدی که در نتیجه اکراه منعقد می-شود، غیرنافذ است و با رضای متاخر مکره…

موضوع شناسی اکراه در باب معاملات: «بحثی تطبیقی بین فقه (شیعه و سنی) و حقوق»

سید مصطفی حسینی

چکیده: یکی از مباحث فقهی و حقوقی تاثیر یا عدم تاثیر اکراه بر حصول نتیجه معامله ای است که این گونه محقق می شود. برخی اکراه را موجب بطلان و عدم تاثیر معامله از اساس دانسته اند. عده ای دیگر حصول نتیجه چنین معامله ای را متوقف بر برطرف شدن کراهت معامله کننده بعد از انجام عقد قرار داده اند و دسته ای دیگر معامله اکراهی را صحیح، اما غیر لازم شمرده اند. پاسخ به این سوال که اکراه به عنوان موضوع این احکام در باب معاملات تحت تاثیر چه عواملی و شرایطی محقق می…

مفهوم ضرورت و اضطرار در انجام معاملات از دیدگاه قانون و آثار حقوقی مترتب بر آنها

معصومه جلیلی

چکیده: به خوبی می‌دانیم که عقد عملی است ارادی و همة نیروی خود را از آن می‌گیرد. قانون توان ایجاد تعهد را به ارادة اشخاص اعطا کرده است و آنان به تراضی خود را پایبند می‌سازند. از اعتبار اراده، به عنوان منبع مستقیم تعهدهای قراردادی، چنین نتیجه می‌شود که «تراضی» آنگاه سبب ایجاد عقد می‌گردد. که دارای این شرایط باشد:1 ـ گوینده ایجاب یا قبول به واقع قصد داشته باشد که خود را متعهد سازد.2 ـ دو طرف قابلیت تصمیم گرفتن را داشته باشند.3 ـ قصد و رضا در محیطی…

مفهوم اکراه اقتصادی و جایگاه آن در فقه امامیه با مطالعه در اندیشه فقهی امام خمینی (س)

علی انصاری ؛ حجت مبین

چکیده: اکراه یکی از مفاهیم اساسی در حقوق تعهدات است که در سخن از عیوب رضا مطرح می گردد. اکراه اقتصادی نوعی از اکراه است که از طریق تهدید به یک صدمه مالی صورت می گیرد. اصطلاح «اکراه اقتصادی» مولود حقوق کامن لا است؛ زیرا در این نظام حقوقی، اکراه محدود به تهدید فیزیکی است و لذا دادگاههای انگلستان برای اصلاح این مفهوم، نظریه اکراه اقتصادی را ابداع نموده اند. در فقه امامیه و حقوق مدنی ایران، در تعریف اکراه، تهدید به مال نیز به عنوان نوعی از اکراه…

قاعده اضطرار

سید ابراهیم موسوی

شما می‌توانید فایل PDF مقاله را از طریق لینک زیر دانلود نمایید.

سوء استفاده از اضطرار با رویکردی بر اندیشه فقهی امام خمینی – ره –

علی انصاری

چکیده: امروزه اعمال فشار در انعقاد قراردادها به صورت اکراه فیزیکی و اعمال خشونت کمتر به چشم می خورد، ولی به دلایل مختلف درونی و بیرونی، رضایت افراد در انعقاد قرارداد مخدوش می گردد. به عقیده حقوق دانان وجود شرایط اضطراری در انعقاد قرارداد، علی رغم اینکه رضای فرد به انجام معامله را مخدوش می سازد، به صحت قرارداد آسیبی وارد نمی آورد؛ ولی اگر از همین شرایط اضطراری سوء استفاده گردد و قراردادی غیرعادلانه بر مضطر تحمیل شود، این قرارداد، قابل حمایت نیست.…

حکم قتل عمدی ناشی از اضطرار در حقوق ایران و استرالیا

ابوالحسن شاکری ؛ عادل علیپور

چکیده: در مقاله پیش رو، با مبنا قرار دادن یک رویکرد تطبیقی درخصوص حکم قتل عمدی ناشی از اضطرار در حقوق کیفری ایران و استرالیا، تلاش شد تا حکم چنین قتلی روشن گردد. بدین منظور و پس از تقسیم فرض کلی «قتل عمدی اضطراری» به سه فرض «قتل دیگری برای نجات خود»، «ارتکاب قتل از سوی شخص ثالث نسبت به احد از طرفین در معرض خطر برای نجات جان نفر دوم» و«قتل عده کم تر برای نجات جان تعداد بیش تری از افراد»، ادله جواز یا عدم جواز ارتکاب قتل در این فروض مورد بررسی قرار…

بررسی فقهی و حقوقی اثر اکراه در عقد بیع

علی اکبر فرحزادی

چکیده: تحلیل مسأله اکراه، عناصر و شرایط تحقق آن و چگونگی تأثیر آن بر احکام وضعی و تکلیفی مباحثی است که از دیرباز مورد مطالعة فقهاء و حقوقدانان قرار داشته است. مقالة حاضر بدون ورود به این حوزه ها، تنها به بررسی اثر اکراه در اعمال حقوقی و به طور خاص عقد بیع، به عنوان مهمترین عقد از عقود معیّن، می پردازد. صحت، بطلان و عدم نفوذ سه احتمالی است که در مورد بیع مکره قابل تصور است. در میان امامیه، احتمال امام اول طرفدار ندارد. اغلب فقیهان بیع مکره را غیر…

بررسی صحت یا بطلان عقد مکره

احمد رضا رفیعی

چکیده: نویسنده در این مقاله با اشاره به نقش قصد و اراده در هر عمل حقوقی و بویژه عقد، به بررسی عقدی که از روی اکراه و بدون رضایت از شخص واقع شود می‌پردازد و مباحث خود را در چند محور مطرح می‌کند: 1) تعریف عقد و آرای فقها؛ 2) لفظی یا غیرلفظی بودن عقد، که در این خصوص اقوال موافقین و مخالفین را مطرح می‌کند. قائلین به غیرلفظی‌بودن عقد، آن را از امور قلبی می‌دانند و معتقدند عقد قائم به قصد و رضایت متعاقدین است؛ 3) بررسی نظریات فقها در مورد اینکه آیا قصد…