موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور برچسب

ارش

قاعده ارش و حکومت در فقه امامیه و اهل سنت

احمد حاجی ده آبادی

چکیده: از جمله مهم‌ترین قواعد حاکم بر دیات قاعده ارش و حکومت است که از آن با عبارت‌های مختلف هم‌چون «کلّ ما لا تقدیر له ففیه الارش» تعبیر می‌شود. گرچه نسبت به موارد و مصادیق ارش میان فقهای شیعه و سنّی و حتی بین فقهای هر گروه، اختلاف عقیده است، امّا در اصل این قاعده، اختلاف نیست و می‌توان گفت این قاعده یکی از مسلّمات فقه اسلامی و مورد اجماع فقهای مذاهب اسلامی است. در نوشته حاضر سعی شده است پس از بررسی دقیق واژه «ارش» و واژه‌های مشابه آن (حکومت و…

تحلیل مبنا و ماهیت حقوقی ارش

محمد ابوعطا ؛ عطیه شمس الهی

چکیده: الزام بایع به پرداخت ارش، در صورت معیب بودن مبیع ، مبنای قراردادی دار د و در موارد ی که به دلیل عدم امکان رد مبیع یا استرداد آن با همان وضعیت زمان معامله ، اعمال خیار عیب و فسخ عقد ممکن نباشد،مشتری فقط می تواند از ارش به عنوان غرامت بهره مند شود . حق دریافت ارش،حق مالی مستقلی است که با ظهور عیب در مبیع و به منظور جبران زیان مشتری،در عرض حق فسخ ایجاد می شود، اما بقا یا سقوط آن، لزوما متاثر از وضعیت حق فسخ نیست.

تاملی درباره ماهیت و مبنای ارش مدنی

عل اکبر ایزدی فرد ؛ مهدی فلاح

چکیده: در باب ماهیت و مبنای ارش مدنی، هم در فقه و هم در حقوق ایران ، بحث های بسیاری درگرفته است ، به گونه ای که برخی ضمان ارش را ضمان ید یا ضمان قیمی تلقی نموده و نفس تفاوت قیمت مبیع سالم و معیوب در بازار را، ملاک تعیین میزان ارش میدانند و برخی، با انتقاد از این نظر، ارش را غرامت و جبران خسارتی میدانند که به دلیل عیب مبیع ، بر خریدار وارد میشود. گروهی هم ، ضمان ارش را ضمان معاوضی قلمداد نموده که باید از عین ثمن پرداخت گردد. با این وجود، ارش ، نه…

ارش؛ ماهیت، شیوه محاسبه و مسؤول آن

احمد حاجی ده آبادی

چکیده: فقها در بیان قاعده ارش با عبارت «کل ما لاتقدیر له ففیه ‌الارش»، گویا مسلم انگاشته‌اند که دیه برخی جنایات در شرع تعیین نشده است. در حالی که از یک سو بررسی مستندات قاعده ارش، حاکی از آن است که دیه همه جنایات در شرع تعیین شده است و از سوی دیگر واقعیت آن است که دیه برخی جنایات به دست ما نرسیده است؛ اما روشن است که میان «تعیین نشدن در شرع» و «به‌دست ما نرسیدن» تفاوت است. این نگاه باعث می‌شود که ماهیت قاعده ارش حکمی ظاهری شبیه ادله فقاهتی همچون…

ارش مبیع معیوب در صورت اختلاف کارشناسان

مهدی منتظر قائم

چکیده: هنگامی که مشتری متوجه می شود، مبیع معینی که خریده معیوب بوده است، اگر بخواهد ارش بگیرد، به اتفاق نظر فقها، برای محاسبه ارش باید قیمت همان مبیع را در دو حالت سالم بودن و معیوب بودن به دست آورد، در این صورت، اگر برای قیمت گذاری به چند مقوم مساوی رجوع و قیمت های متفاوت ارائه شود، بنا بر آیین دادرسی مدنی باید نظر اکثریت کارشناسان ملاک عمل قرار گیرد، ملی به نظر مشهور فقها و قانون مدنی اقوال همه مقومان معتبر است و باید بین آنها جمع نمود. برای…

ارش (حق تقلیل ثمن) و ارتباط آن با جبران خسارت

مسعودرضا رنجبرصحرایی

چکیده: ارش (حق تقلیل ثمن) به همراه جبران خسارت واکنشی پولی است که در مقابل عدم انجام تعهد به کار گرفته می شود. مساله این است که بین تقلیل ثمن و جبران خسارت چه ارتباطی وجود دارد. واکنش های مقابل عدم انجام تعهد به دو دسته تقسیم می شود: دسته ای که در مقابل نقض عهد اعمال می شود و دسته ای که در مقابل عدم انجام تعهد موجه اعمال می شود. حال تقلیل ثمن جزء کدام یک از این دو است؟ ارش در روایات ائمه به نوعی مسوولیت قراردادی ناشی از نقض تعهد بایع نسبت به…