موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور برچسب

حکومت

قاعده ارش و حکومت در فقه امامیه و اهل سنت

احمد حاجی ده آبادی

چکیده: از جمله مهم‌ترین قواعد حاکم بر دیات قاعده ارش و حکومت است که از آن با عبارت‌های مختلف هم‌چون «کلّ ما لا تقدیر له ففیه الارش» تعبیر می‌شود. گرچه نسبت به موارد و مصادیق ارش میان فقهای شیعه و سنّی و حتی بین فقهای هر گروه، اختلاف عقیده است، امّا در اصل این قاعده، اختلاف نیست و می‌توان گفت این قاعده یکی از مسلّمات فقه اسلامی و مورد اجماع فقهای مذاهب اسلامی است. در نوشته حاضر سعی شده است پس از بررسی دقیق واژه «ارش» و واژه‌های مشابه آن (حکومت و…

ارش؛ ماهیت، شیوه محاسبه و مسؤول آن

احمد حاجی ده آبادی

چکیده: فقها در بیان قاعده ارش با عبارت «کل ما لاتقدیر له ففیه ‌الارش»، گویا مسلم انگاشته‌اند که دیه برخی جنایات در شرع تعیین نشده است. در حالی که از یک سو بررسی مستندات قاعده ارش، حاکی از آن است که دیه همه جنایات در شرع تعیین شده است و از سوی دیگر واقعیت آن است که دیه برخی جنایات به دست ما نرسیده است؛ اما روشن است که میان «تعیین نشدن در شرع» و «به‌دست ما نرسیدن» تفاوت است. این نگاه باعث می‌شود که ماهیت قاعده ارش حکمی ظاهری شبیه ادله فقاهتی همچون…