مصرف تسهیلات فروش اقساطی برای پرداخت بدهی

سوال: از بانک تسهیلات فروش اقساطی دریافت کردم و بانک به من وکالت داد تا با آن پول خودرو برای بانک بخرم و سپس آن را از طرف بانک و با مبلغی بیشتر به صورت اقساطی به خودم بفروشم. اما بنده آن را برای خرید خودرو مصرف نکردم وظیفه بنده الان چیست؟
با توجه به اینکه بانک با تلقی اینکه به من خودروای را به صورت نسیه فروخته است مبلغی بیشتر(سود) دریافت می کند اما من خودرو نخریده و آن را صرف بدهی کرده ام؛ سودی که به بانک می‌دهم چه حکمی دارد و به طور کلی تکلیف بنده در حال حاضر چیست؟

شما با انتخاب نام هر کدام از مراجع عظام تقلید می‌توانید فتاوای ایشان را ملاحظه نمایید.

عدم استفاده صحیح از تسهیلات دریافتی از بانک‌ها و مصرف آن در پرداخت بدهی یکی از مشکلاتی است که نظام بانکی و مردم با آن مواجه هستند. یکی از علل آن عدم آگاهی مردم از نحوه استفاده از تسهیلات دریافتی است؛ این مساله موجب بروز مشکلات شرعی و قانونی در استفاده مشتری از اصل تسهیلات دریافتی و نیز سودهای پرداختی به بانک است. پاسخ مراجع تقلید را در این خصوص جویا شده و در بخش توضیح کارشناسی آن را بررسی نمودیم.

فتوای حضرت امام خامنه‌ای(مد ظله العالی)

Khamenei

پاسخ: در فرض مرقوم مرتکب گناه شده اید و ضمن مراجعه به مسئولین مربوطه باید طبق قانون اقدام نمایید و اگر قانونی در این مورد نبود باید تمام پول دریافتی را هر چه زودتر به بانک رد کنید.
استفتاء از سایت معظم له به شماره:۵۸۲۵۵۹

فتوای آیت الله طباطبایی حکیم(دامت برکاته)

Hakim

پاسخ: ج-۱- تصرف شما بر خلاف قرارداد با شخص شخص حقیقی و یا با شخص حقوقی محترم المال تصرف غاصبانه بوده و حرام است و باید آن مبلغ را فوراً به صاحبش ارجاع دهید و در صورت خسارت هم ضامن هستید.
۲- سود دریافتی در فرض سئوال در واقع ربا محسوب می‌گردد اگرچه برای گیرنده که به ظاهر عمل میکند و به ربا بودن جاهل است حلال است

استفتا از دفتر معظم له و پاسخ کتبی به آن.

فتوای آیت الله سیستانی(دامت برکاته)

Sistani

پاسخ: اذن معظم له مقید است به اینکه مبلغ وام را طبق قرار داد مصرف کند.
استفتا اینترنتی از سایت معظم له به شماره استفتاء: ۳۸۹۶۳۲

فتوای آیت الله حسینی شاهرودی(دامت برکاته)

Mohamad hashemi

پاسخ: ۱- لازم است تسهیلات را به بانک ارجاع دهید.

۲- همان.
استفتاء اینترنتی از سایت معظم له به شماره استفتاء: ۹۴۵۴۱۷

http://shahroudi.com

فتوای آیت الله شبیری زنجانی(دامت برکاته)

Shobeiri

پاسخ: مصرف وام در غیر مورد وکالت، جایز نیست و ضامن هستید که اصل مبلغ وام را برگردانید. البته از آنجا که بانک رضایت به پرداخت آن به صورت اقساط دارد می توانید مبلغ هر قسط را در سررسید آن پرداخت کنید و مبلغ مازاد را هم از باب ناچاری بپردازید.
استفتا اینترنتی از سایت معظم له به شماره استفتاء: ۲۱۵۶۸

فتوای آیت الله علوی گرگانی(دامت برکاته)

Alavi gorgani

پاسخ: اگر با آن کالای دیگر خریداری کرده اید باید به بانک اطلاع دهید و در صورت رضایت بانک سود دریافتی بابت آن کالا حلال است و اما اگر اصلا با آن کالایی نخریده اید باید به بانک اطلاع داده و سریعا تمام پول بانک را عودت دهید و دریافت سود هم توسط بانک حرام است و اگر بانک بابت این کار شما متحمل ضرر شده است باید این ضرر توسط مشتری جبران شود.

استفتاء اینترنتی از سایت معظم له.

فتوای آیت الله محقق کابلی(دامت برکاته)

kaboli

پاسخ: طبق شرط بانک عمل شود در صورت تخلف یا آن مبلغ را به بانک بر گردانید و یا رضایت مسئول بانک را تحصیل کنید.

استفتاء اینترنتی از سایت معظم له.

فتوای آیت الله گرامی(دامت برکاته)

Gerami

پاسخ: نیت کنید که سود را به بانک می­بخشید. نباید خلاف قرار عمل کرده باشید.

استفتا اینترنتی از سایت معظم له.

فتوای آیت الله مظاهری(دامت برکاته)

mazaheri

پاسخ: در فرض مذکور اجازۀ آن را به شما می‌دهم.

استفتاء اینترنتی از سایت معظم له به شماره استفتاء: ۳۳۶۸۱.

فتوای آیت الله مکارم شیرازی(دامت برکاته)

Makarem

پاسخ: باید از عملی که مرتکب شده اید(مصرف وام بر خلاف قرار داد) توبه کرده و آن را تکرار نکنید، ولى فعلا وظیفه اى ندارید.

استفتاء اینترنتی از سایت معظم له به شماره استفتاء: ۹۴۰۶۲۲۰۰۲۲

فتوای آیت الله نوری همدانی(دامت برکاته)

noori

پاسخ: از جزییات مساله اطلاعی نداریم ولی به صورت کلی تخلف از شرائط ضمن قرارداد بانکی اشکال دارد.
استفتاء اینترنتی از سایت معظم له به شماره استفتاء ۲۱۷۷۱ .

فتوای آیت الله هاشمی شاهرودی(دامت برکاته)

Mahmod hashemi

پاسخ: قرارداد مذکور صحیح و نافذ است اما اگر مشتری بداند که آن پول را در جای دیگر مصرف می کند نمی تواند چنین قراردادی با بانک امضا نماید و لذا در فرض مسئله صورت قرض الحسنه پیدا می کند که پرداخت سود آن ربا محسوب می شود.

استفتاء اینترنتی از سایت معظم له به شماره استفتاء: ۵a2b20272d.

شرح کارشناسی

در مواردی که تسهیلات دریافتی در قالب فروش اقساطی و یا مرابحه-که جهت خرید کالا توسط بانک پرداخت می‌شود- است، دریافت کننده تسهیلات باید آن را مطابق قرارداد مصرف نماید و الا در اغلب موارد، معامله یا منجر به ربا شده و یا باطل خواهد بود.

برای مثال فردی که برای خرید خودرو، مبلغ  ۱۳۰ میلیون تومان تسهیلات فروش اقساطی یا مرابحه از بانک دریافت می‌نماید، معنایش این است که بانک خودرو مورد تقاضای وی را به‌صورت نقد و به مبلغ ۱۳۰ میلیون تومان از فروشندگان خودرو خریداری می‌کند و سپس آن خودرو را به‌صورت اقساط معین و با مبلغی اضافه‌تر (مثلا با ۱۸% سود) به وی می‌فروشد.

امروزه بانک‌ها به دلایل متعددی مستقیماً اقدام به خرید کالا و فروش آن به صورت نسیه به مشتری نمی‌نمایند بلکه مبلغ تسهیلات را در اختیار مشتری قرار می‌دهند و او را وکیل بانک میکنند تا به وکالت از بانک، خودروی مذکور را ابتدا برای بانک بخرد و سپس از طرف بانک به‌صورت اقساطی و با لحاظ سود مد نظر بانک و با اقساط مشخص که در قرارداد مندرج است به خودش بفروشد که اگر مطابق این توضیحات عمل شود یک معامله صحیح و حلال انجام گرفته است.

نتیجه اینکه اگر مشتری، تسهیلات دریافتی را درست مصرف نکند و آن را صرف بدهی و امثال آن مانند: پرداخت پول پیش خانه، پرداخت دیه، پرداخت بابت خریدی که قبلاً انجام داده والان بدهکار است، پرداخت اقساط آپارتمان پیش خرید کرده، سپرده گذاری در بانک، پرداخت معوقات بانکی و… نماید در این صورت بدون هیچ شکی تسهیلات دریافتی باید به بانک عودت شود چرا که مشتری مطابق وکالتی که از بانک داشت عمل نکرده است و اگر سودی بابت این تسهیلات توسط بانک دریافت شود در برخی صور ربا است و در برخی موارد اکل مال به باطل است و شرعاً بانک مالک آن نیست.

تذکر اول:  بانک بابت چیزی که به مشتری نفروخته(مشتری به وکالت عمل نکرده و کالا را خریداری نکرده) است نمی تواند سودی مطالبه کند ولی می‌تواند مطابق قرارداد مبلغی را به عنوان وجه التزام تخلف از قرارداد، از مشتری که به مفاد قرارداد عمل نکرده است دریافت نماید.

تذکر دوم: اگر کارمند بانک اطلاع دارد که مشتری قصد خرید کالای موضوع قرارداد را ندارد و با این حال تسهیلات فروش اقساطی یا مرابحه را در اختیار وی قرار می‌دهد، هم تخلف قانونی انجام داده و مرتکب حرام شده است و هم سودی که بانک دریافت میکند قطعاً ربا است.(معامله صوری بوده و در واقع بانک قرض داده و زیاده می‌گیرد).

تذکر سوم: اگر مشتری متوجه اشتباه خود در عدم عمل به مفاد قرارداد شده است و قصد خرید کالای مندرج در قرارداد را دارد(و اگر تسهیلات را مصرف کرده است از جای دیگری به میزان مبلغ تسهیلات تهیه کرده قصد دارد با آن خرید را انجام دهد) باید از رئیس بانک اجازه دوباره در خصوص خرید آن کالا بگیرد و در صورت موافقت بانک میتواند به وکالت از بانک کالا را خریداری کرده و به خودش مطابق مفاد قرارداد بفروشد و در صورتی که بانک قبول نکند باید سریعاً کل مبلغ تسهیلات را به بانک عودت دهد.

متن

https://tyb.ir/?p=26744 =لینک کوتاه مطلب

سایر احکام و استفتائات

سپرده سرمایه گذاری به شرط تسهیلات (سپرده امتیازی)

سوال: در بعضی بانک‌ها اخیراً قراردادی را تنظیم کرده و اجرا می‌کنند به این صورت که مشتری یک سپرده سرمایه گذاری افتتاح می‌کند که طبق قرارداد و براساس وکالتی که به بانک می‌دهد بانک سپرده او را به همراه سرمایه خود بانک و سپرده‌های سایر سپرده‌گذاران در کارهای اقتصادی سودآور شرعی و…

کارمزد قرض‌الحسنه

سوال: زمانی که از بانک‌ها قرض‌الحسنه دریافت میکنیم مبلغی را به عنوان کارمزد علاوه از اصل قرض از ما دریافت می‌کنند آیا پرداخت این مبلغ جایز است؟

خرید و فروش پول نو

سوال: خرید و فروش اسکناس نو و پول های خرد که جهت استفاده برخی مشاغل نیاز است و همچنین در دادن عیدی و ... استفاده می‌شود و مبلغی بیشتر از خود اسکناس دریافت می‌شود چه حکمی دارد ؟
۱ از ۱۹