موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

پورتال فقه پول و بانک

مقاله/ خرید و فروش دین (تنزیل)

نویسنده: سید باقر موسوی

چکیده مطالعه نظام‌های اقتصادی نشان می‌دهد که شناخت درست آن‌ها بر شناخت دقیق مبانی فکری و فلسفی شکل دهنده آن‌ها متوقف است، و مهم‌ترین موضوع تاثیرگذار بر اهداف، اصول و چارچوب‌های نظام‌های اقتصادی، نگرش مکاتب گوناگون به بحث دین و قلمرو آن است. نظریه‌ پردازان سوسیالیسم با اعتقاد به فلسفه ماتریالیسم، خدا و دین را انکار کرده‌اند; در نتیجه، در طراحی نظام اقتصادی، جایگاهی برای آموزه‌های الهی قائل نیستند. نظریه پردازان اقتصاد سرمایه‌داری با اعتقاد…

مقاله/ آسیب شناسی نظام بانکی ایران از منظر نهاد گرایی

نویسندگان: محمود متوسلی ؛ رضا آقابابایی

چکیده: نظام بانکی از مسیر تأمین مالی سرمایه گذاری ها و ابداعات فناور، نقش اساسی در رشد و توسعه اقتصادی کشورها دارد. در این مقاله با استفاده از شاخص های توسعه مالی نشان داده خواهد شد که نظام بانکی ایران، در ایفای نقش مذکور موفق نبوده .و با استفاده از نگرش نهادگرایی به تبیین علل این مسأله می پردازد. این مقاله از یک طرف، استدلال می کند که چگونه حرمت ربا، با نفی بهره قراردادی، افزایش هزینه مبادله در نظام مالی را در پی دارد،و از سوی دیگر نشان می دهد…

استفتاء/ کارمزد = مزد کار

فتوای حضرت امام خامنه‌ای(مد ظله العالی) سوال: بسمه تعالی محضر مبارک رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه‌ای (دام ظله) سلام علیکم با آرزوی سلامتی و طول عمر با برکت برای وجود شریف و مبارک حضرت عالی به عرض می‌رساند همانطور که استحضار دارید کادر پرستاری با تلاش‌های شبانه روزی در خدمت دردمندان و بیماران جامعه کوشش می‌نمایند به منظور رفع تنگناها و مشکلات مالی آنان که بتوانند با فراغ بال بیشتری در خدمت مددجویان باشند صندوق قرض‌الحسنه پرستاری…

استفتاء/ خسارت تاخیر تأدیه

فتوای حضرت امام خامنه‌ای(مد ظله العالی) سوال:  بسمه تعالی محضر مبارک مقام معظم رهبری آیت الله خامنه‌ای (مد ظله العالی) نظر به اینکه ماده 12 قانون صدور چک، گرفتن وجهی به عنوان خسارت تاخیر تأدیه را مجاز می‌شمارد که لازمه آن گرفتن مبلغی بیش از اصل دین می‌باشد و از سوئی قانون مزبور که در سال 1355 تصویب شده است در سال 1372 در مجلس شورای اسلامی مطرح و برخی از مواد آن اصلاح گردیده و به تائید شورای محترم نگهبان رسیده است. علیهذا مستدعی است نظر…

استفتاء/ قرض به شرط زیاده یا سپرده‌گذاری

شرط زیاده در قرض دو گونه است: عینی و حکمی. در زیاده عینی پرداخت کالا یا مبلغ اضافه شرط می‌شود؛ مثلا قرض دهنده می‌گوید: ده میلیون تومان به تو قرض می‌دهم به شرط اینکه یک میلیون تومان اضافه به من پس بدهی یا فلان کالایی را به من بدهی. در زیاده حکمی انجام کاری شرط می‌شود؛ مثلا در صورتی قرض داده می‌شود که پیش از آن مبلغی را برای مدتی در نزد صندوق، سپرده‌گذاری شده باشد. شما با انتخاب نام هر کدام از مراجع عظام تقلید می‌توانید فتاوای ایشان را…

مقاله/ راه حل جریمه تاخیر

نویسنده: سید صادق طباطبایی‌نژاد

یکی از مشکلات نظام بانکی تاخیر در پرداخت اقساط توسط مشتریان می‌باشد از این‌رو به کمک اندیشمندان به دنبال راه حلی برای فرار از این معضل و جلوگیری از انباشت معوقات می‌باشند اخذ دیرکرد در بانک اگر به این صورت باشد که وقتي فردي اقساط خود را با تأخير مي‌پردازد و از او جريمه دريافت شود. اگر به این معناي باشد كه مشتري مي‌تواند با پرداخت جريمه، اقساط را با تأخير واريز نمايد اين دقيقا رباي جاهلي است و این مساله تحت عنوان عدم جواز تأجيل الثمن الحالّ…

مقاله/ جایگاه حاکمیت شرکتی در بانکداری اسلامی

نویسنده: سید صادق طباطبایی‌نژاد

از مهم‌ترین ویژگی شرکت‌های سهامی، تفکیک مالکیت از مدیریت یعنی سپردن کار به متخصصین می‌باشد. اما این پرسش همواره مطرح بوده که چگونه می‌توان اطمینان داشت که مدیران از آزادی عمل خویش در راستای منافع مالکان استفاده خواهند کرد برای پاسخ به این سئوال، حاکمیت شرکتی جهت کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و افزایش فضای اعتماد در بازارهای جهانی مطرح شده است. حاکمیت شرکتی به دنبال حیات سالم بنگاه اقتصادی در بلندمدت و محافظت از منافع سهام‌داران می‌باشد. حاکمیت شرکتی…

استفتاء/ وکالت دادن بانک به فروش اقساطی سکه

سوال: سلام علیکم چنانچه استحضار دارید بانک‌ها بر اساس قانون بانکداری بدون ربا اقدام به پرداخت تسهیلات می‌نمایند. در پاره‌ای موارد مشتریان نیازمندی‌هایی همانند پرداخت پول پیش خانه، ادای دیون و... دارند که برای این موارد بجز پرداخت قرض‌الحسنه امکان استفاده از عقود اسلامی دیگر نیست و با توجه به اینکه منابع قرض‌الحسنه بانک‌ها محدود و بلکه در بانک‌های خصوصی تقریبا صفر است؛ بعضی بانک‌ها از شیوه فروش اقساطی سکه و ارز استفاده می کنند. به این…