موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی


مرور رده

پژوهش

معامله به قصد فرار از دین

معامله به قصد فرار از دین، دو نوع است: صوری و واقعی. برای هر یک از انواع این معامله حکم قانونی خاصی تعیین شده است که در این نوشتار بیشتر به آن‌ها خواهیم پرداخت.

ترجمه کتاب اقتصادنا (اقتصاد ما) جلد دوم

شهید محمدباقر صدر؛ مترجم: عبدالعلی اسپهبدی

کتاب اقتصادنا ادبیات جدیدی را در حوزه اقتصاد اسلامی به وجود آورد و مورد توجه‌ اندیشمندان مسلمان قرار گرفت. نویسنده در نگارش آن، بین مفاهیم فقهی و اصطلاحات فنی دانش اقتصاد الفت و سازگاری برقرار نموده و به شیوۀ ابتکاری به تحلیل مفاهیم اقتصادی پرداخته است. این کتاب نخستین اثری است که ساختار اقتصادی اسلام را به شکل علمی و نظام مند طرح کرده است. کتاب اقتصادنا در دو بخش تنظیم شده است؛ بخش نخست آن به طرح، تفسیر و نقد علمی نظام‌های اقتصادی سرمایه داری و…

ترجمه کتاب اقتصادنا (اقتصاد ما) جلد اول

شهید محمدباقر صدر؛ مترجم: سید محمدکاظم موسوی

کتاب اقتصادنا ادبیات جدیدی را در حوزه اقتصاد اسلامی به وجود آورد و مورد توجه‌اندیشمندان مسلمان قرار گرفت. نویسنده در نگارش آن، بین مفاهیم فقهی و اصطلاحات فنی دانش اقتصاد الفت و سازگاری برقرار نموده و به شیوۀ ابتکاری به تحلیل مفاهیم اقتصادی پرداخته است. این کتاب نخستین اثری است که ساختار اقتصادی اسلام را به شکل علمی و نظام مند طرح کرده است. کتاب اقتصادنا در دو بخش تنظیم شده است؛ بخش نخست آن به طرح، تفسیر و نقد علمی نظام‌های اقتصادی سرمایه داری و…

ربا و حیله‌های آن

مهدی هادوی تهرانی

ربا «ربا» از گذشته های دور امری شناخته شده و منزلتی بسان سرقت داشته است. دکتر عبدالرزاق سنهوری در این باره می گوید: «مصریان قدیم با «ربا» آشنایی داشته اند؛ و شاهد بر این مطلب، قانونی است که بوخوریس از پادشاهان سلسلۀ بیست چهارم فراعنه وضع کرده و در آن، تجاوز مجموع سود از اصل سرمایه را منع نموده است... «ربا» همچنین در قوانین بابلی و آشوری و در نزد یونانیان قدیم و رومیان شناخته شده بوده است». ارسطو فیلسوف بزرگ یونان «ربا» را مورد نکوهش قرار…

سرمایه گذاری از طریق تأسیس نهاد وقف پول

تقی ابراهیمی سالاری؛ سید محمد سید حسینی؛ سید مهدی نریمانی زمان آبادی

چکیده: از آنجا که تنوع بازار سرمایه و نهادهای مالی در غرب و شرق دور موجب تشکیل صندوق وقف شده است و تاثیری بر بازار سرمایه داشته است، گسترش چنین نهادها و صندوق‌های وقفی در ایران می‌تواند موجب گسترش بازارهای مالی و رشد سرمایه‌گذاری در کشور شود. هدف این مقاله، پس از امکان‌سنجی وقف پول از لحاظ شرعی، پی بردن به امکان نوآوری در ابزار مالی اسلامی از طریق ایجاد و گسترش نهاد وقف پول و سرمایه‌گذاری از طریق آن در تامین مالی عقود اسلامی و در نهایت اثر آن بر…

ناکارآمدی اسلامی‌سازی اقتصاد سرمایه‌داری

مهدی هادوی تهرانی: نهادهای اجرایی به تحقیقات حوزه بی‌اعتنا هستند.

استاد سطح خارج فقه، اصول و تفسیر حوزه علمیه با بیان اینکه اسلام مکتب و نظام اقتصادی دارد، تأکید کرد: در جامعه ما اقتصاد اسلامی وجود ندارد، بلکه برخی مؤلفه‌های غیراسلامی نظام سرمایه‌داری از آن حذف شده است؛ از آنجا که اقتصاد سرمایه‌داری مبانی، روش‌ها و ابزار خود را دارد، با حذف بخشی از آن، دچار نقصان کارآمدی نیز می‌شود.

بررسی فقهی و حقوقی ماهیت بیعانه

عباداله رستمی چلکاسری؛ محمد علی نژادی گورابجواری

چکیده: ماهیت بیعانه هم در حقوق موضوعه و هم در میان فقها کمتر مورد توجه بوده و می‌تواند بحثی تازه و قابل تأمل باشد. میان ماهیت بیعانه و دیگر نهادهای حقوقی شباهت‌های زیاد و ظریفی وجود دارد که گاه باعث شده است، ماهیت آنها در توجیه و بررسی ماهیت حقوقی بیعانه به کار گرفته شود، بدون عنایت به این امر که علاوه بر مشابهت‌ها، تفاوت‌هایی میان آنها نیز وجود دارد و ما در این نوشتار به آنها خواهیم پرداخت. به‌رغم سکوت قانون‌گذار و اجمال قانون مدنی در خصوص این…

ماليت دانش فنى از منظر فقه و حقوق ايران

عبدالحسین شیروی؛ مجید سربازیان

چکیده: «دانش فنی» اصطلاحی است که کمتر به عنوان موضوع اصلی قرارداد مورد توجه واقع شده است. اما در قریب به اتفاق قراردادهای لیسانس به چشم می خورد. همین امر باعث شده که محققان به تبیین مفهوم و ماهیت آن همت گمارند تا آثار ناشی از قراردادهای انتقال دانش فنی مشخص شود. در این نوشتار ضمن تبیین اصطلاح دانش فنی، مالیت آن مورد بحث قرار می­گیرد تا معلوم شود که آیا دانش فنی در زمره‌ی اموال قرار دارد تا بتوان آن را موضوع معامله قرار داد یا آن که فاقد جنبه ی…

انواع خیار

مطابق با فتاوای امام خامنه‌ای مدظله‌العالی؛ برگرفته از «رساله‌ی آموزشی»

تعریف حق به هم زدن معامله را خیار یا اختیار فسخ گویند. البته در مواردی، فقط حق گرفتن تفاوت قیمت وجود دارد و گاهی هر دو حق محفوظ است که در خیار عیب به آن اشاره خواهد شد. خیارات عبارت اند از: ۱. خیار مجلس تا زمانی که طرفین معامله از مجلس معامله متفرق نشدهاند، می‌توانند معامله را فسخ کنند. ۲. خیار غبن اگر خریدار یا فروشنده در معامله فریب خورده باشد، یعنی خریدار بیش از قیمت واقعی جنس را پرداخته یا فروشنده کمتر از قیمت واقعی فروخته باشد، در…

نگاهى به ماهیت حقوقى اقاله و احکام آن

على رضا اسماعيل آبادى / مجله فقه، شماره: 38-37، پاییز 1382

مقدمه هنگامى که دو طرف براى برآوردن نیازها و تأمین منافع خود با یکدیگر عقدى را منعقد مى سازند, این عقد و پیمان از آثار شرعى برخوردار مى شود و برابر با قاعده و اصل اوّلى در عقود پابرجا و وفاى به آن ضرورى خواهد شد, زیرا هرکدام از دو طرف عقد به هنگام بستن عقد منظور و هدفى را دنبال مى کرده اند که براى برآورده شدن آن به انعقاد عقد روى آورده اند; این هدف و حق نباید ضایع گردد. حال اگر هرکدام پس از انعقاد عقد دریابند که به هدف مورد نظر خود دست نمى یابند…