موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور برچسب

مرابحه

مصرف تسهیلات فروش اقساطی برای پرداخت بدهی

سوال: از بانک تسهیلات فروش اقساطی دریافت کردم و بانک به من وکالت داد تا با آن پول خودرو برای بانک بخرم و سپس آن را از طرف بانک و با مبلغی بیشتر به صورت اقساطی به خودم بفروشم. اما بنده آن را برای خرید خودرو مصرف نکردم وظیفه بنده الان چیست؟ با توجه به اینکه بانک با تلقی اینکه به من خودروای را به صورت نسیه فروخته است مبلغی بیشتر(سود) دریافت می کند اما من خودرو نخریده و آن را صرف بدهی کرده ام؛ سودی که به بانک می‌دهم چه حکمی دارد و به طور کلی تکلیف…

مقاله / بررسی ماهیت فقهی و حقوقی ابزارهای مالی صکوک مرابحه و اجاره

نویسندگان: محمدرضا پاسبان ؛حسین اسماعیلی

چکیده: بازار بورس هر کشوری نماد پویایی اقتصاد آن کشور است و تنوع ابزارهای مالی در آن تسهیل کننده این پویایی است. امروزه ابزارهای مالی متنوعی در بازارهای مالی جهان وجود دارد. با این حال در کشور ما تاکنون فقط دو نوع اوراق مالی از این دست یعنی اوراق سهام شرکت ها و اوراق مشارکت رواج داشته است. با این حال در سالهای اخیر و پس از تصویب قانون بازار اوراق بهادار در سال 1384 و سپس قانون توسعة ابزارهای مالی 1388 راه برای معرفی و انتشار اوراق و ابزارهای مالی…

قابلیت اوراق بهادار اسلامی در مهار تورم به عنوان ابزار سیاستی

نویسندگان:احمد شعبانی ؛ وهاب قلیچ

چکیده: با توجه به حرمت ربا و محدوديت شرعيی در كاربرد ابزارهای متداول سياست‌گذاری نيازمندی به ابزارهای غيرربوی و كارا در سياست‌گذاری مالی و پولی اقتصاد كشور به‌شدت احساس می شود. پرسش اصلی مقاله پيش‌رو آن است كه آيا اوراق بهادار اسلامی در كاهش زمينه‌های پديدآورنده تورم در ايران كاربرد دارند يا خير؟ مقاله پيش‌رو مي‌كوشد پس از تبيين علل پديدآورنده تورم در ايران طی چند دهه اخير به نقش اوراق بهادار اسلامی بپردازد. در اين قسمت به واكاوی نقشی كه چهار…

بررسی تطبیقی مدل‌های عملیاتی کارت اعتباری در بانکداری اسلامی

عباس موسویان ؛سعید احمدی

چکیده: امروزه استفاده از کارت‌های اعتباری توسعه فراوانی در نظام بانکی پیدا کرده است. مشتریان بانک‌ها ترجیح می‌دهند برای رفع احتیاجات روزمره خود، از تسهیلات کوتاه‌مدت بانکی از راه کارت‌های اعتباری استفاده کنند. این در حالی است که اغلب مدل‌های عملیاتی کارت‌های اعتباری در بانکداری سنتی براساس قرارداد قرض با بهره طراحی شده‌اند که از دید فقه اسلامی ربا و ممنوع است. بر این اساس، بانک‌های اسلامی کوشیده‌اند راهکارهایی پیدا کنند که در عین مشروعیت،…

تحلیل فقهی حقوقی اوراق بهادار مرابحه

نویسنده: محمدحسین عباسی؛ امین بدیع صنایع

چکیده: عقد مرابحه، قرارداد فروشی است که فروشنده به وسیله آن، قیمت تمام شده کالا، اعم از قیمت خرید، هزینه های حمل و نقل، نگهداری و سایر هزینه های مرتبط را به اطلاع مشتری می رساند، سپس با افزودن مبلغ یا درصدی به عنوان سود، به وی می فروشد، بیع مرابحه می تواند به صورت نقد یا نسیه منعقد شود و به طور معمول، نرخ سود نسیه آن بیشتر است. براساس این عقد، اوراق بهاداری با نام اوراق بهادار مرابحه طراحی شده است که همانند سایر اعمال حقوقی، حقوق و تعهدات و…

امکان سنجی کاربرد مرابحه در بانکداری بدون ربا

سيدعباس موسويان

چکیده: مطابق ماده 98 قانون برنامه پنجم توسعه، قرارداد مرابحه به بخش شيوه هاي تخصيص منابع در قانون عمليات بانکي بدون ربا اضافه شد. پيرو آن هيات دولت آيين نامه قرارداد مرابحه را تصويب و به نظام بانکي ابلاغ نمود. با ابلاغ آيين نامه، بانک مرکزي با تهيه و ابلاغ دستورالعمل اجرايي عقد مرابحه، دستورالعمل صدور کارت اعتباري بر اساس عقد مرابحه و دستورالعمل صدور کارت اعتباري ميزان بر اساس عقد مرابحه، ابزارهاي جديدي را براي بانکداري بدون ربا پيشنهاد کرد. به…

وصول نقدی مبلغ کارت اعتباری و کارت خرید بانکی از طریق کارتخوان فروشگاه‌ها

سئوال: بانک ملت (و اغلب بانک‌ها) به مشتریان تسهیلات مرابحه در قالب کارت اعتباری یا همان کارت خرید با نرخ سود 18 درصد اعطا می کنند؛ متصدی اعطای تسهیلات می گوید در صورتی که وجه نقد را لازم دارید می توانید به یکی از فروشگاههای متعلق به بانک ملت مراجعه نمایید و فروشگاه وجه کارت را با کسر 6 درصد به شما پرداخت می نماید همچنین برخی از دارندگان کارت با مراجعه به سایر فروشگاهها، کارت را به دستگاه کارتخوان فروشگاه کشیده و مبلغ آن را با اندکی کسر دریافت می…

تبیین فقهی بانکداری بدون ربا (مدل ایران و اردن‏)

نویسنده: سید عباس موسویان / فقه و حقوق، شماره 2، 1383

چكيده: با گسترش صنعت بانكداري، متفكران مسلمان به اين فكر افتادند كه به شكلي از اين پديده استفاده كنند اما به دليل آن‌كه بيش‌تر فعاليت‌هاي بانك براساس قرض با بهره است كه از نظر اسلام ربا و ممنوع مي‌باشد, از اين‌رو ابتدا تلاش نمودند با حفظ عمليات بانكداري متعارف, توجيه‌هاي شرعي پيدا كنند اما در عمل استدلالي كه مورد پذيرش علماي دين باشد به دست نيامد، در اين‌جا بود كه برخي انديشمندان اسلامي درصدد طراحي بانكي براساس معاملات اسلامي برآمدند و نتيجه آن…