موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی

جعاله در بانکداری اسلامی

نويسنده: سيد عقيل حسينی

مقدمه تمرکز ما در اين گفتار بر چند پرسش محوري در زمينه جعاله است. اول آنکه شيوه هاي اجراي عقد جعاله در بانکداري اسلامي چگونه است و آيا اين شيوه ها منطبق بر شريعت است يا خير. در پاسخ به اين سوال به سه روش اشاره مي کنيم و نشان مي دهيم که از اين سه، صرفا دو روش منطبق بر شريعت مقدس است. اين سوال در دل خود يک سوال اصلي ديگر دارد و آن اين است که آيا بانک به عنوان عامل مي تواند به جاعل که متقاضي تسهيلات مي باشد، براي انجام کار مورد جعاله وکالت بدهد؟…

سوئیفت

تعريف سوئيفت سوئيفت جامعه جهانی ارتباطات مالي بين بانکي است که از حروف اول عبارت Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication گرفته شده و مرکز آن در کشور بلژيک است مؤسسات مالی در سراسر جهان از این سیستم جهت تبادل اطلاعات مالی محرمانه خود استفاده می نمایند. تاريخچه سوئیفت بعد از خاتمه جنگ جهاني دوم، به ويژه در اواخر دهه 1950، تجارت جهاني به سرعت شروع به رشد و شکوفایی کرد. در اوايل دهه 1960 نمایندگان بانک‌های بزرگ اروپايي و…

اعتبارات اسنادی (Letter of credit)

چکیده: همواره، شیوه ی پرداخت ثمن معاملات در معاملات بین المللی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. شیوه های مختلفی را بازرگانان در این زمینه تجربه کرده اند. از آن جمله اند: پرداخت نقدی، پرداخت براوتی، پرداخت از طریق حساب باز و پرداخت از طریق اعتبارات اسنادی. پرداخت به شیوه ی اعتبارات اسنادی، از ابتدا در قرن هجدهم از اروپا پا گرفت و آغاز شد. اعتبار اسنادی مکانیزمی است که بوسیله آن، وجه کالای ناشی از صادرات و واردات، از طریق سیستم بانکی دو کشور، با…

اصل استقلال ضمانت‌نامه بانکی

همایون مافی؛ محمد فرزانگان / فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی شماره ۱۷.

چکیده: یکی از اصول حاکم بر قراردادهای ضمانت‌نامه بانکی، اصل استقلال از قرارداد پایه است. نتیجه منطقی و مهم اصل مذکور آن است که ایرادات مربوط به رابطه پایه میان متقاضی ضمانت‌نامه و ذی‌نفع، قابل استناد نبوده و بانک با توجه به تعهد مستقل خود در برابر ذی‌نفع، موظف به پرداخت بی‌قیدوشرط ضمانت‌نامه است. این پژوهش در پی آن است که ضمن بررسی دیدگاه دکترین و رویه‌قضایی راجع به مفهوم استقلال و قلمرو آن، به بررسی استثنائات محتمل این اصل، مانند تقلب و تطبیق آن…

اسناد تجاری چیست و چه خصوصیاتی دارد؟

برای شروع سخن بهتر ­است ابتدا به تعریف سند بپردازیم. سند در لغت به نوشته­‌ای گفته می­‌شود که به آن اعتماد می‌­شود و در اصطلاح حقوقی نوشته‌­ای­ است که در مقام دفاع یا دعوا قابل استناد­ باشد و بتوان از آن برای اثبات عمل، قرارداد یا تعهد استفاده ­کرد. اسناد در یک تقسیم‌­بندی به اسناد عادی و رسمی و در تقسیم‌­بندی دیگر به اسناد ­تجاری و غیرتجاری تقسیم می‌شوند که در این مقاله می‌خواهیم با سند تجاری آشنا ­شویم. گفتنی­‌ است اسناد در ایران باید به زبان…

ضمان معاوضی چیست؟

نویسنده: هدایت الله سلطانی نژاد / فصلنامه نامه مفید، شماره 18

چكيده: با تسليم مبيع به خريدار، ضمان معاوضى يا ريسك ناشى از تلف يا خسارت وارد بر آن از عهده فروشنده به عهده او انتقال مى‏يابد ولى قبل از تسليم، با وجود انتقال مالكيت، اين ضمان بر عهده فروشنده باقى است. در توجيه اين قاعده كه مشهور به «تلف مبيع قبل از قبض‏» مى‏باشد، نظريه‏هاى گوناگونى مطرح شده است كه از لحاظ عملى آثار متفاوتى را در پى دارد. اين مقاله با ارزيابى اين نظريه‏ها، در صدد يافتن مبناى حقوقى متناسب با ماهيت قاعده مذكور است.

بررسی قاعده فقهی اصاله الصحه

اسدالله لطفی / فصلنامه مشکوة، شماره ۶۲-۶۵

یکی از قواعد مهم حقوق اسلامی قاعده «اصالة الصحة » است، که کاربرد فراوانی در فقه و حقوق اسلامی دارد و به اشکال مختلف مورد استفاده واقع می گردد. این اصل، معانی مختلفی در فقه و حقوق دارد که ذیلا به تعریف و توضیح دو معنای معروف و مشهور آن پرداخته می شود: 1- اصل صحت به مفهوم جواز تکلیفی منظور از اصل صحت در این معنا، آن است که اعمال دیگران را بایست حمل بر صحت و درستی کرد و مشروع و حلال انگاشت و مادامی که دلیلی بر نادرستی و حرمت آن پیدا نشده است،…

نقدی بر روش‌شناسی مباحثات بهره

نویسندگان: سمیه رشیدیان؛ محمد مهدی مجاهدی موخر؛ امراله امینی و علی معصومی‌نیا / فصلنامه اقتصاد و…

چکیده: تحقیقات زیادی در مباحثات پیرامون رد یا تایید بهره، به ابزار مختلف نقلی، عقلی و تاریخ و اخلاقی تمسک جسته‌اند. آنچه در روش‌شناسی این مباحثات از اهمیت برخوردار است، یکسانی شیوه بحث و استدلال‌ها است. برای روشن شدن شیوه نقد و استدلال‌ها در این زمینه، این مقاله عمده تلاش خود را بر بررسی روش نقد و بررسی مساله بهره در یک سیر تاریخی نهاده است. در این مقاله مساله مباحثات بهره در اندیشه غیرمسلمانان و روش‌های بحث و بررسی آنها مورد مداقّه قرار می‌گیرد.…